{"id":1077,"date":"2026-10-23T20:52:29","date_gmt":"2026-10-23T18:52:29","guid":{"rendered":"https:\/\/angiomedic.pl\/?p=1077"},"modified":"2026-10-23T20:58:34","modified_gmt":"2026-10-23T18:58:34","slug":"trening-marszowy-miazdzyca-tetnic-konczyn-dolnych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/trening-marszowy-miazdzyca-tetnic-konczyn-dolnych\/","title":{"rendered":"Trening marszowy w mia\u017cd\u017cycy t\u0119tnic ko\u0144czyn dolnych \u2013 czy chodzenie mo\u017ce leczy\u0107?"},"content":{"rendered":"<p><!-- ANGIOMEDIC | Artyku\u0142 edukacyjny do bloku \u201eW\u0142asny HTML\u201d w WordPress \/ Kadence. Tytu\u0142 wpisu dodaj osobno w polu tytu\u0142u WordPress (bez H1 w kodzie). --><\/p>\n<article class=\"angiomedic-pad-trening\" style=\"max-width:960px;margin:0 auto;color:#233342;line-height:1.78;font-size:17px;\">\n<p style=\"font-size:19px;line-height:1.75;color:#29465a;\"><strong>Czy osoba z mia\u017cd\u017cyc\u0105 t\u0119tnic n\u00f3g powinna chodzi\u0107, skoro podczas marszu pojawia si\u0119 b\u00f3l \u0142ydki?<\/strong> W stabilnym chromaniu przestankowym odpowiednio zaplanowany trening marszowy jest jedn\u0105 z najlepiej przebadanych metod poprawy sprawno\u015bci. Nie usuwa blaszki mia\u017cd\u017cycowej, ale mo\u017ce wyd\u0142u\u017ca\u0107 dystans marszu, ogranicza\u0107 dolegliwo\u015bci i u\u0142atwia\u0107 codzienne funkcjonowanie. Warunkiem jest w\u0142a\u015bciwe rozpoznanie i bezpieczna kwalifikacja.<\/p>\n<div style=\"margin:25px 0;padding:20px 23px;background:#eff6f9;border-left:5px solid #2878a4;border-radius:8px;\">\n<h2 style=\"margin:0 0 10px;color:#123b5d;font-size:23px;\">Najwa\u017cniejsze informacje<\/h2>\n<ul style=\"margin:0;padding-left:23px;\">\n<li><strong>Trening nadzorowany<\/strong> jest leczeniem pierwszego wyboru poprawiaj\u0105cym wydolno\u015b\u0107 chodu w chromaniu przestankowym (ESVS 2024, ACC\/AHA 2024).<\/li>\n<li>Typowy program to <strong>co najmniej 3 sesje tygodniowo przez minimum 12 tygodni<\/strong>, z docelowo 30\u201345 minutami aktywnego marszu podczas oko\u0142o godzinnej sesji.<\/li>\n<li>Stosuje si\u0119 <strong>marsz \u2013 odpoczynek \u2013 ponowny marsz<\/strong>; nie nale\u017cy ignorowa\u0107 objaw\u00f3w alarmowych ani pr\u00f3bowa\u0107 \u201erozchodzi\u0107\u201d b\u00f3lu spoczynkowego.<\/li>\n<li>Trening <strong>uzupe\u0142nia<\/strong> leczenie mia\u017cd\u017cycy i kontrol\u0119 ryzyka sercowo-naczyniowego; nie jest ich zamiennikiem.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<h2 style=\"color:#123b5d;\">Czym jest chromanie przestankowe?<\/h2>\n<p>Chromanie przestankowe to nawracaj\u0105cy podczas wysi\u0142ku b\u00f3l, kurcz, uczucie zm\u0119czenia lub ci\u0119\u017cko\u015bci mi\u0119\u015bni ko\u0144czyny dolnej, kt\u00f3ry zwykle ust\u0119puje po kr\u00f3tkim odpoczynku. Najcz\u0119\u015bciej dotyczy \u0142ydek, ale w zale\u017cno\u015bci od lokalizacji zmian t\u0119tniczych mo\u017ce obejmowa\u0107 uda lub po\u015bladki. Przyczyn\u0105 jest niewystarczaj\u0105ce dostarczanie krwi do pracuj\u0105cych mi\u0119\u015bni w przebiegu <strong>choroby t\u0119tnic obwodowych (PAD)<\/strong>, zwykle spowodowanej mia\u017cd\u017cyc\u0105.<\/p>\n<p>Nie ka\u017cdy b\u00f3l nogi przy chodzeniu oznacza niedokrwienie. Podobne dolegliwo\u015bci mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 m.in. w zw\u0119\u017ceniu kana\u0142u kr\u0119gowego, chorobach staw\u00f3w i neuropatiach. Dlatego przed zaleceniem treningu trzeba ustali\u0107 przyczyn\u0119 objaw\u00f3w.<\/p>\n<figure style=\"margin:24px auto 32px;max-width:860px;text-align:center;\">\n  <img src=\"https:\/\/angiomedic.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Obraz-ChatGPT-23-paz-2026-20_41_06-1.png\" alt=\"Chromanie przestankowe w mia\u017cd\u017cycy ko\u0144czyn dolnych \u2013 schemat zw\u0119\u017cenia t\u0119tnicy i b\u00f3lu mi\u0119\u015bnia \u0142ydki podczas marszu\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"display:block;width:100%;height:auto;border-radius:10px;border:1px solid #e2eaf0;\"\/><figcaption style=\"margin:9px auto 0;color:#5b7080;font-size:14px;line-height:1.55;max-width:780px;\">Ryc. 1. Mia\u017cd\u017cycowe zw\u0119\u017cenie t\u0119tnicy ogranicza dop\u0142yw krwi podczas wysi\u0142ku, co mo\u017ce powodowa\u0107 b\u00f3l mi\u0119\u015bni \u0142ydki. <span style=\"display:block;font-size:13px;color:#596f7f;margin-top:5px;\">Ilustracja pogl\u0105dowa, nie stanowi obrazu diagnostycznego.<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<h2 style=\"color:#123b5d;\">Dlaczego chodzenie mo\u017ce pom\u00f3c, cho\u0107 t\u0119tnica nadal jest zw\u0119\u017cona?<\/h2>\n<p>Powtarzany, stopniowo zwi\u0119kszany wysi\u0142ek wywo\u0142uje adaptacje w mi\u0119\u015bniach i uk\u0142adzie kr\u0105\u017cenia. Poprawia si\u0119 wykorzystanie tlenu i sprawno\u015b\u0107 metaboliczna mi\u0119\u015bni, a pacjent uczy si\u0119 efektywniej tolerowa\u0107 wysi\u0142ek. Mo\u017cliwe s\u0105 tak\u017ce korzystne zmiany w funkcji \u015br\u00f3db\u0142onka oraz regulacji mikrokr\u0105\u017cenia. <strong>Poprawa dystansu marszu nie oznacza jednak automatycznie poszerzenia zw\u0119\u017conej t\u0119tnicy.<\/strong><\/p>\n<p>To wa\u017cna r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy leczeniem funkcjonalnym a zabiegowym: angioplastyka mo\u017ce poprawia\u0107 dro\u017cno\u015b\u0107 naczynia i parametry hemodynamiczne, natomiast trening poprawia przede wszystkim wydolno\u015b\u0107 i zdolno\u015b\u0107 chodzenia. U wybranych os\u00f3b metody te mog\u0105 si\u0119 uzupe\u0142nia\u0107.<\/p>\n<h2 style=\"color:#123b5d;\">Kto powinien rozpocz\u0105\u0107 trening marszowy?<\/h2>\n<p>Najlepszym kandydatem jest osoba ze <strong>stabilnym, objawowym PAD i chromaniem przestankowym<\/strong>, kt\u00f3ra po ocenie klinicznej mo\u017ce bezpiecznie wykonywa\u0107 wysi\u0142ek. Zalecenie dotyczy tak\u017ce wielu pacjent\u00f3w po leczeniu wewn\u0105trznaczyniowym lub chirurgicznym, je\u015bli nie ma przeciwwskaza\u0144 i prowadz\u0105cy zesp\u00f3\u0142 zaakceptowa\u0142 powr\u00f3t do treningu.<\/p>\n<p>Przed rozpocz\u0119ciem programu ocenia si\u0119 dolegliwo\u015bci, wydolno\u015b\u0107 kr\u0105\u017ceniowo-oddechow\u0105, choroby wsp\u00f3\u0142istniej\u0105ce, stan st\u00f3p i ryzyko upadk\u00f3w. U os\u00f3b z cukrzyc\u0105 i neuropati\u0105 potrzebna jest szczeg\u00f3lna kontrola obuwia oraz sk\u00f3ry.<\/p>\n<h3 style=\"color:#17638f;\">Jak\u0105 rol\u0119 odgrywa ABI i USG Doppler?<\/h3>\n<div style=\"overflow-x:auto;margin:15px 0 25px;\">\n<table style=\"width:100%;border-collapse:collapse;font-size:15.5px;min-width:570px;\">\n<thead>\n<tr style=\"background:#e7f0f5;\">\n<th style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:11px;text-align:left;\">Badanie<\/th>\n<th style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:11px;text-align:left;\">Co wnosi do kwalifikacji?<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:11px;\"><strong>ABI spoczynkowe<\/strong><\/td>\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:11px;\">Podstawowy test rozpoznawania PAD. ABI \u2264 0,90 przemawia za chorob\u0105 t\u0119tnic obwodowych.<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"background:#f8fbfd;\">\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:11px;\"><strong>ABI po wysi\u0142ku<\/strong><\/td>\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:11px;\">Przydatne, gdy objawy sugeruj\u0105 PAD, ale ABI w spoczynku jest prawid\u0142owe lub graniczne; pozwala oceni\u0107 reakcj\u0119 na wysi\u0142ek.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:11px;\"><strong>TBI \/ ci\u015bnienie na paluchu<\/strong><\/td>\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:11px;\">Szczeg\u00f3lnie u\u017cyteczne przy nieuciskalnych t\u0119tnicach (ABI &gt; 1,40), np. w cukrzycy lub przewlek\u0142ej chorobie nerek.<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"background:#f8fbfd;\">\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:11px;\"><strong>USG Doppler t\u0119tnic (DUS)<\/strong><\/td>\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:11px;\">Okre\u015bla lokalizacj\u0119 i charakter zaburze\u0144 przep\u0142ywu; szczeg\u00f3lnie istotne, je\u015bli rozwa\u017ca si\u0119 rewaskularyzacj\u0119 lub trzeba wyja\u015bni\u0107 nietypowy przebieg kliniczny.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p>O rozpoznaniu, bezpiecze\u0144stwie i sposobie treningu nie decyduje pojedyncza warto\u015b\u0107 PSV ani sam obraz zw\u0119\u017cenia. Licz\u0105 si\u0119 \u0142\u0105cznie objawy, badanie przedmiotowe, pomiary hemodynamiczne i choroby towarzysz\u0105ce.<\/p>\n<h2 style=\"color:#123b5d;\">Jak wygl\u0105da nadzorowany trening marszowy?<\/h2>\n<p>W programie <strong>SET (supervised exercise therapy)<\/strong> pacjent chodzi najcz\u0119\u015bciej na bie\u017cni lub po wyznaczonej trasie, pod opiek\u0105 przeszkolonego personelu. Marsz i odpoczynek nast\u0119puj\u0105 naprzemiennie; obci\u0105\u017cenie zwi\u0119ksza si\u0119 wraz z popraw\u0105 sprawno\u015bci. Wytyczne ACC\/AHA 2024 opisuj\u0105 zwykle <strong>30\u201345 minut aktywnego marszu w ramach oko\u0142o 60-minutowej sesji, co najmniej 3 razy w tygodniu, przez minimum 12 tygodni<\/strong>.<\/p>\n<div style=\"margin:22px 0;padding:21px 23px;border:1px solid #d5e4ec;border-left:5px solid #2878a4;border-radius:8px;background:#f5f9fc;\">\n<h3 style=\"margin-top:0;color:#123b5d;\">Schemat jednej sesji<\/h3>\n<ol style=\"margin-bottom:0;padding-left:23px;\">\n<li><strong>Rozgrzewka:<\/strong> kilka minut spokojnego marszu i ocena samopoczucia.<\/li>\n<li><strong>Odcinek marszu:<\/strong> tempo lub nachylenie dobrane tak, by wyst\u0105pi\u0142y typowe, stopniowo narastaj\u0105ce dolegliwo\u015bci chromania.<\/li>\n<li><strong>Przerwa:<\/strong> zatrzymanie przy umiarkowanym do wyra\u017anego b\u00f3lu chromaniowym, zanim osi\u0105gnie nieakceptowalne nasilenie; odpoczynek do ust\u0105pienia objaw\u00f3w.<\/li>\n<li><strong>Powt\u00f3rzenie:<\/strong> kolejne odcinki marszu oddzielone przerwami, a\u017c do zaplanowanego czasu aktywnego chodu.<\/li>\n<li><strong>Wyciszenie:<\/strong> kilka minut spokojniejszej aktywno\u015bci i kontrola objaw\u00f3w.<\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<figure style=\"margin:24px auto 32px;max-width:860px;text-align:center;\">\n  <img src=\"https:\/\/angiomedic.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Obraz-ChatGPT-23-paz-2026-20_41_07-2.png\" alt=\"Trening marszowy w chromaniu przestankowym \u2013 marsz do b\u00f3lu, odpoczynek i ponowny marsz\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"display:block;width:100%;height:auto;border-radius:10px;border:1px solid #e2eaf0;\"\/><figcaption style=\"margin:9px auto 0;color:#5b7080;font-size:14px;line-height:1.55;max-width:780px;\">Ryc. 2. Cykl treningowy: marsz do tolerowanego b\u00f3lu o typie chromania, przerwa do ust\u0105pienia objaw\u00f3w i ponowny marsz. <span style=\"display:block;font-size:13px;color:#596f7f;margin-top:5px;\">Czas i intensywno\u015b\u0107 \u0107wicze\u0144 nale\u017cy dostosowa\u0107 do stanu pacjenta.<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<h3 style=\"color:#17638f;\">Czy trzeba chodzi\u0107 a\u017c do silnego b\u00f3lu?<\/h3>\n<p><strong>Nie nale\u017cy myli\u0107 kontrolowanego b\u00f3lu chromaniowego z niebezpiecznym przeci\u0105\u017ceniem.<\/strong> Klasyczny nadzorowany trening polega na wysi\u0142ku do umiarkowanego lub wyra\u017anego, niekiedy bliskiego maksymalnemu dyskomfortu chromaniowego, po czym nast\u0119puje odpoczynek. Jednak u osoby starszej, z ograniczeniami ortopedycznymi lub s\u0142ab\u0105 tolerancj\u0105 wysi\u0142ku intensywno\u015b\u0107 nale\u017cy indywidualizowa\u0107. Aktualne wytyczne ESC zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce r\u00f3wnie\u017c mniej bolesne protoko\u0142y mog\u0105 poprawia\u0107 ch\u00f3d, a nadmierny b\u00f3l utrudnia regularno\u015b\u0107 \u0107wicze\u0144.<\/p>\n<p><strong>Nie wolno \u201eprzechodzi\u0107\u201d b\u00f3lu w klatce piersiowej, omdlenia, znacznej duszno\u015bci ani nag\u0142ego, nietypowego b\u00f3lu ko\u0144czyny.<\/strong> Taki wysi\u0142ek nale\u017cy natychmiast przerwa\u0107 i odpowiednio oceni\u0107.<\/p>\n<h2 style=\"color:#123b5d;\">Przyk\u0142adowy plan na pierwsze 12 tygodni<\/h2>\n<p>Poni\u017csza tabela jest <strong>przyk\u0142adem stopniowania obci\u0105\u017cenia<\/strong>, a nie sztywn\u0105 recept\u0105 dla ka\u017cdego pacjenta. Czas dotyczy \u0142\u0105cznego <strong>aktywnego marszu<\/strong>, nie ca\u0142ego pobytu na treningu. Osoba ze znacznym ograniczeniem chodzenia mo\u017ce zaczyna\u0107 od kr\u00f3tszych odcink\u00f3w; inni pacjenci b\u0119d\u0105 gotowi na d\u0142u\u017csze sesje ju\u017c na pocz\u0105tku.<\/p>\n<figure style=\"margin:24px auto 32px;max-width:860px;text-align:center;\">\n  <img src=\"https:\/\/angiomedic.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Obraz-ChatGPT-23-paz-2026-20_41_08-3.png\" alt=\"Trening marszowy w chorobie t\u0119tnic obwodowych \u2013 schemat 12 tygodni \u0107wicze\u0144 i poprawy tolerancji marszu\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"display:block;width:100%;height:auto;border-radius:10px;border:1px solid #e2eaf0;\"\/><figcaption style=\"margin:9px auto 0;color:#5b7080;font-size:14px;line-height:1.55;max-width:780px;\">Ryc. 3. Trzy etapy przyk\u0142adowego 12-tygodniowego programu treningowego. <span style=\"display:block;font-size:13px;color:#596f7f;margin-top:5px;\">Grafika przedstawia docelowy model 30\u201345 minut marszu, ale nie oznacza, \u017ce ka\u017cdy pacjent powinien zaczyna\u0107 od takiego czasu. Obci\u0105\u017cenie zwi\u0119ksza si\u0119 stopniowo \u2013 patrz tabela poni\u017cej.<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<div style=\"overflow-x:auto;margin:15px 0 25px;\">\n<table style=\"width:100%;border-collapse:collapse;font-size:15.5px;min-width:620px;\">\n<thead>\n<tr style=\"background:#e7f0f5;\">\n<th style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:10px;text-align:left;\">Okres<\/th>\n<th style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:10px;text-align:left;\">Orientacyjny czas aktywnego marszu<\/th>\n<th style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:10px;text-align:left;\">Cel<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:10px;\"><strong>Tygodnie 1\u20132<\/strong><\/td>\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:10px;\">Oko\u0142o 10\u201320 minut, w odcinkach<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:10px;\">Nauczenie rytmu marsz\u2013odpoczynek i ustalenie tolerancji wysi\u0142ku.<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"background:#f8fbfd;\">\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:10px;\"><strong>Tygodnie 3\u20134<\/strong><\/td>\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:10px;\">Oko\u0142o 20\u201330 minut<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:10px;\">Stopniowe wyd\u0142u\u017canie \u0142\u0105cznego czasu chodzenia.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:10px;\"><strong>Tygodnie 5\u20138<\/strong><\/td>\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:10px;\">Oko\u0142o 30\u201340 minut<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:10px;\">Wyd\u0142u\u017canie odcink\u00f3w lub umiarkowany wzrost obci\u0105\u017cenia.<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"background:#f8fbfd;\">\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:10px;\"><strong>Tygodnie 9\u201312<\/strong><\/td>\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:10px;\">Docelowo 30\u201345 minut<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:10px;\">Utrwalenie poprawy i zaplanowanie aktywno\u015bci na kolejne miesi\u0105ce.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p>Najwa\u017cniejsze s\u0105 regularno\u015b\u0107 oraz stopniowe dostosowywanie obci\u0105\u017cenia do objaw\u00f3w. <strong>Nie chodzi o osi\u0105gni\u0119cie ustalonej liczby krok\u00f3w za wszelk\u0105 cen\u0119<\/strong>, lecz o bezpieczn\u0105 popraw\u0119 mo\u017cliwo\u015bci wysi\u0142kowych.<\/p>\n<h2 style=\"color:#123b5d;\">Czy mo\u017cna trenowa\u0107 samodzielnie w domu?<\/h2>\n<p>Tak, je\u017celi stan kliniczny na to pozwala, a program zosta\u0142 zaplanowany z profesjonalist\u0105. <strong>Ustrukturyzowany trening domowy<\/strong> oznacza okre\u015blon\u0105 cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 i czas marszu, dzienniczek aktywno\u015bci, cele oraz okresow\u0105 ocen\u0119 post\u0119p\u00f3w. Nie jest tym samym co og\u00f3lna rada \u201eprosz\u0119 wi\u0119cej chodzi\u0107\u201d.<\/p>\n<p>Wytyczne ESVS 2024 zalecaj\u0105 rozwa\u017cenie treningu domowego z elementami wsparcia behawioralnego, gdy nadzorowany program nie jest dost\u0119pny. Korzy\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 mniejsza ni\u017c w SET, ale dobrze prowadzony program domowy nadal daje wymierne efekty. Je\u015bli chodzenie jest niemo\u017cliwe z przyczyn ortopedycznych, mo\u017cna rozwa\u017cy\u0107 odpowiednio dobrane \u0107wiczenia alternatywne (np. ergometr ko\u0144czyn g\u00f3rnych lub rower stacjonarny).<\/p>\n<div style=\"margin:25px 0;padding:21px 23px;background:#f8fafb;border:1px solid #dbe5ec;border-radius:8px;\">\n<h3 style=\"margin-top:0;color:#123b5d;\">Dzienniczek treningowy \u2013 co zapisywa\u0107?<\/h3>\n<ul style=\"margin-bottom:0;padding-left:23px;\">\n<li>dat\u0119 i \u0142\u0105czny czas aktywnego marszu;<\/li>\n<li>dystans lub czas do pierwszego typowego b\u00f3lu \u0142ydki;<\/li>\n<li>ca\u0142kowity dystans lub czas marszu, z przerwami;<\/li>\n<li>nasilenie objaw\u00f3w i czas odpoczynku;<\/li>\n<li>objawy nietypowe, stan st\u00f3p i ewentualne trudno\u015bci.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<h2 style=\"color:#123b5d;\">Co m\u00f3wi\u0105 badania kliniczne? \u2013 EBM<\/h2>\n<p>Najlepiej udokumentowanym efektem treningu jest poprawa <strong>sprawno\u015bci chodu i jako\u015bci \u017cycia<\/strong>. Nie nale\u017cy uto\u017csamia\u0107 poprawy wyniku na bie\u017cni ze zmniejszeniem ryzyka zawa\u0142u, udaru czy amputacji \u2014 takie twarde punkty ko\u0144cowe nie by\u0142y g\u0142\u00f3wnym przedmiotem wi\u0119kszo\u015bci pr\u00f3b treningowych.<\/p>\n<section style=\"margin:22px 0;padding:21px 23px;background:#eef6fa;border:1px solid #d1e1ea;border-left:5px solid #1d739c;border-radius:8px;\">\n<h3 style=\"margin-top:0;color:#123b5d;\">BADANIE CLEVER \u2013 trening nadzorowany a stentowanie<\/h3>\n<p style=\"font-size:14.5px;color:#47647a;\"><strong>Typ:<\/strong> RCT, 3 ramiona &nbsp;|&nbsp; <strong>Uczestnicy:<\/strong> 111 &nbsp;|&nbsp; <strong>Publikacja:<\/strong> Circulation, 2012 &nbsp;|&nbsp; <strong>Obserwacja:<\/strong> 6 miesi\u0119cy<\/p>\n<p>Pacjent\u00f3w z chromaniem i chorob\u0105 aortalno-biodrow\u0105 przydzielono do optymalnego leczenia zachowawczego, tego leczenia z nadzorowanym treningiem albo ze stentowaniem. \u015arednie wyd\u0142u\u017cenie maksymalnego czasu marszu na bie\u017cni wynios\u0142o odpowiednio <strong>1,2 min<\/strong>, <strong>5,8 min<\/strong> i <strong>3,7 min<\/strong>.<\/p>\n<p><strong>Najwa\u017cniejszy wniosek:<\/strong> trening znacznie poprawia\u0142 wynik testu wysi\u0142kowego. Nie oznacza to jednak, \u017ce stentowanie by\u0142o mniej warto\u015bciowe pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem \u2014 w cz\u0119\u015bci skal jako\u015bci \u017cycia wyniki zabiegu by\u0142y korzystniejsze. <strong>Ograniczenie:<\/strong> ma\u0142a pr\u00f3ba i wyselekcjonowana grupa ze zmianami aortalno-biodrowymi.<\/p>\n<p style=\"font-size:14px;margin-bottom:0;\">\u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/22090168\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Murphy i wsp., CLEVER, PubMed \u2192<\/a><\/p>\n<\/section>\n<section style=\"margin:22px 0;padding:21px 23px;background:#eef6fa;border:1px solid #d1e1ea;border-left:5px solid #1d739c;border-radius:8px;\">\n<h3 style=\"margin-top:0;color:#123b5d;\">BADANIE GOALS \u2013 ustrukturyzowany trening domowy<\/h3>\n<p style=\"font-size:14.5px;color:#47647a;\"><strong>Typ:<\/strong> RCT &nbsp;|&nbsp; <strong>Uczestnicy:<\/strong> 194 &nbsp;|&nbsp; <strong>Publikacja:<\/strong> JAMA, 2013 &nbsp;|&nbsp; <strong>Obserwacja:<\/strong> 6 miesi\u0119cy<\/p>\n<p>W grupie programu domowego z regularnym wsparciem i wyznaczaniem cel\u00f3w dystans 6-minutowego marszu poprawi\u0142 si\u0119 bardziej ni\u017c w grupie kontrolnej. <strong>R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy grupami wynios\u0142a 53,5 m<\/strong> (95% CI 33,2\u201373,8 m; p &lt; 0,001).<\/p>\n<p><strong>Najwa\u017cniejszy wniosek:<\/strong> dobrze zorganizowany trening domowy mo\u017ce poprawia\u0107 codzienn\u0105 zdolno\u015b\u0107 chodzenia. <strong>Ograniczenie:<\/strong> badanie obejmowa\u0142o tak\u017ce osoby z PAD bez klasycznego chromania, a program zawiera\u0142 wsparcie grupowe \u2014 nie mo\u017cna przenosi\u0107 wyniku na samodzielne, niemonitorowane spacery.<\/p>\n<p style=\"font-size:14px;margin-bottom:0;\">\u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/23821089\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">McDermott i wsp., GOALS, PubMed \u2192<\/a><\/p>\n<\/section>\n<section style=\"margin:22px 0;padding:21px 23px;background:#eef6fa;border:1px solid #d1e1ea;border-left:5px solid #1d739c;border-radius:8px;\">\n<h3 style=\"margin-top:0;color:#123b5d;\">BADANIE ERASE \u2013 zabieg i trening czy sam trening?<\/h3>\n<p style=\"font-size:14.5px;color:#47647a;\"><strong>Typ:<\/strong> RCT &nbsp;|&nbsp; <strong>Uczestnicy:<\/strong> 212 &nbsp;|&nbsp; <strong>Publikacja:<\/strong> JAMA, 2015 &nbsp;|&nbsp; <strong>Obserwacja:<\/strong> 12 miesi\u0119cy<\/p>\n<p>Por\u00f3wnano nadzorowany trening z po\u0142\u0105czeniem rewaskularyzacji wewn\u0105trznaczyniowej i nadzorowanego treningu. Po roku <strong>maksymalny dystans marszu by\u0142 \u015brednio o 282 m wi\u0119kszy<\/strong> w grupie leczenia skojarzonego (99% CI 60\u2013505 m).<\/p>\n<p><strong>Najwa\u017cniejszy wniosek:<\/strong> odpowiednio zakwalifikowani pacjenci mog\u0105 odnie\u015b\u0107 dodatkow\u0105 korzy\u015b\u0107 z po\u0142\u0105czenia zabiegu i rehabilitacji. <strong>Ograniczenie:<\/strong> rezultat nie uzasadnia rutynowego wykonywania angioplastyki u ka\u017cdej osoby z chromaniem \u2014 kwalifikacja zale\u017cy od nasilenia objaw\u00f3w, anatomii zmian i odpowiedzi na leczenie zachowawcze.<\/p>\n<p style=\"font-size:14px;margin-bottom:0;\">\u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"https:\/\/jamanetwork.com\/journals\/jama\/fullarticle\/2468892\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Fakhry i wsp., ERASE, JAMA \u2192<\/a><\/p>\n<\/section>\n<h2 style=\"color:#123b5d;\">Co zalecaj\u0105 towarzystwa naukowe?<\/h2>\n<div style=\"overflow-x:auto;margin:15px 0 25px;\">\n<table style=\"width:100%;border-collapse:collapse;font-size:15.5px;min-width:600px;\">\n<thead>\n<tr style=\"background:#e7f0f5;\">\n<th style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:11px;text-align:left;\">Dokument<\/th>\n<th style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:11px;text-align:left;\">Zalecenie praktyczne<\/th>\n<th style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:11px;text-align:left;\">Si\u0142a dowod\u00f3w<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:11px;\"><strong>ESVS 2024<\/strong><\/td>\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:11px;\">Nadzorowany program \u0107wicze\u0144 jako leczenie pierwszego wyboru przy chromaniu.<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:11px;\">Klasa I, poziom A (zal. 46)<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"background:#f8fbfd;\">\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:11px;\"><strong>ESVS 2024<\/strong><\/td>\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:11px;\">Ustrukturyzowany trening domowy ze wsparciem zmian zachowania, gdy SET jest niemo\u017cliwy.<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:11px;\">Klasa IIa, poziom A (zal. 47)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:11px;\"><strong>ACC\/AHA 2024<\/strong><\/td>\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:11px;\">SET lub program \u015brodowiskowy z interwencj\u0105 behawioraln\u0105 dla objawowego PAD.<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:11px;\">Klasa I, poziom A<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"background:#f8fbfd;\">\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:11px;\"><strong>ACC 2026<\/strong><\/td>\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:11px;\">Indywidualne przepisywanie wysi\u0142ku jako podstawowy element opieki nad chorymi z PAD.<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #d5e1e8;padding:11px;\">Stanowisko naukowe; bez nowej klasy zalece\u0144<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p>Stanowisko ACC z <strong>15 pa\u017adziernika 2026 r.<\/strong> podkre\u015bla konieczno\u015b\u0107 traktowania aktywno\u015bci fizycznej jako planowanego elementu terapii, ale <strong>nie jest nowymi wytycznymi PAD zast\u0119puj\u0105cymi dokument ACC\/AHA 2024<\/strong>.<\/p>\n<h2 style=\"color:#123b5d;\">Kiedy trening mo\u017ce by\u0107 niebezpieczny?<\/h2>\n<div style=\"margin:23px 0;padding:21px 23px;background:#fff6f2;border-left:5px solid #c05a3b;border-radius:8px;\">\n<h3 style=\"margin-top:0;color:#7a3527;\">Objawy alarmowe \u2013 nie rozpoczynaj ani nie kontynuuj treningu<\/h3>\n<ul style=\"margin-bottom:0;padding-left:23px;\">\n<li><strong>B\u00f3l stopy lub palc\u00f3w w spoczynku<\/strong>, szczeg\u00f3lnie nocny i uporczywy, mog\u0105cy \u015bwiadczy\u0107 o niedokrwieniu zagra\u017caj\u0105cym ko\u0144czynie.<\/li>\n<li><strong>Nowe owrzodzenie, martwica lub szybko narastaj\u0105ce zmiany stopy<\/strong> \u2013 wymagaj\u0105 pilnej diagnostyki naczyniowej.<\/li>\n<li><strong>Nag\u0142y, silny b\u00f3l z ozi\u0119bieniem, blado\u015bci\u0105, os\u0142abieniem czucia albo ruch\u00f3w ko\u0144czyny<\/strong> \u2013 podejrzenie ostrego niedokrwienia, stan nag\u0142y.<\/li>\n<li><strong>B\u00f3l w klatce piersiowej, omdlenie, nasilona duszno\u015b\u0107, ci\u0119\u017ckie zawroty g\u0142owy<\/strong> podczas wysi\u0142ku \u2013 przerwij wysi\u0142ek i uzyskaj piln\u0105 pomoc.<\/li>\n<li>Niestabilna choroba serca, ostre zaka\u017cenie og\u00f3lnoustrojowe lub inne istotne przeciwwskazania do wysi\u0142ku wymagaj\u0105 uprzedniej oceny lekarskiej.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<p>Przy <strong>przewlek\u0142ym niedokrwieniu zagra\u017caj\u0105cym ko\u0144czynie (CLTI)<\/strong> \u2013 b\u00f3lu spoczynkowym, owrzodzeniu niedokrwiennym lub martwicy \u2013 nie stosuje si\u0119 samodzielnego \u201etreningu przez b\u00f3l\u201d jako zamiennika pilnej diagnostyki i leczenia.<\/p>\n<h2 style=\"color:#123b5d;\">Trening marszowy czy angioplastyka?<\/h2>\n<p>U pacjenta ze stabilnym chromaniem leczenie zaczyna si\u0119 zwykle od kompleksowej redukcji ryzyka mia\u017cd\u017cycowego, farmakoterapii i ustrukturyzowanego treningu. <strong>Rewaskularyzacj\u0119 rozwa\u017ca si\u0119, gdy objawy nadal istotnie ograniczaj\u0105 codzienne \u017cycie mimo w\u0142a\u015bciwie prowadzonego leczenia<\/strong> oraz stwierdza si\u0119 zmiany naczyniowe odpowiednie do zabiegu. S\u0105 jednak sytuacje, w kt\u00f3rych pilne leczenie niedokrwienia jest potrzebne niezale\u017cnie od mo\u017cliwo\u015bci prowadzenia treningu.<\/p>\n<p>Wyb\u00f3r terapii powinien uwzgl\u0119dnia\u0107 lokalizacj\u0119 i rozleg\u0142o\u015b\u0107 zw\u0119\u017ce\u0144, nasilenie chromania, wynik ABI\/DUS, choroby wsp\u00f3\u0142istniej\u0105ce oraz cele pacjenta. W praktyce najlepsze rezultaty mo\u017ce przynosi\u0107 \u0142\u0105czenie post\u0119powania naczyniowego z dalsz\u0105 aktywno\u015bci\u0105 i rehabilitacj\u0105.<\/p>\n<figure style=\"margin:24px auto 32px;max-width:860px;text-align:center;\">\n  <img src=\"https:\/\/angiomedic.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Obraz-ChatGPT-23-paz-2026-20_41_11-4.png\" alt=\"Trening marszowy a angioplastyka \u2013 poprawa dystansu chodu i mechaniczne udro\u017cnienie zw\u0119\u017conej t\u0119tnicy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"display:block;width:100%;height:auto;border-radius:10px;border:1px solid #e2eaf0;\"\/><figcaption style=\"margin:9px auto 0;color:#5b7080;font-size:14px;line-height:1.55;max-width:780px;\">Ryc. 4. Trening poprawia tolerancj\u0119 wysi\u0142ku i sprawno\u015b\u0107 marszu, a angioplastyka mo\u017ce poprawi\u0107 przep\u0142yw przez leczone zw\u0119\u017cenie t\u0119tnicy. <span style=\"display:block;font-size:13px;color:#596f7f;margin-top:5px;\">Rycina ilustruje odmienne mechanizmy leczenia, nie stanowi por\u00f3wnania wielko\u015bci efektu klinicznego.<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<h2 style=\"color:#123b5d;\">Samo chodzenie nie wystarczy \u2013 leczenie mia\u017cd\u017cycy jest szersze<\/h2>\n<p>Trening poprawia sprawno\u015b\u0107, ale PAD jest tak\u017ce wska\u017anikiem zwi\u0119kszonego ryzyka zawa\u0142u serca i udaru m\u00f3zgu. Dlatego konieczne s\u0105 jednocze\u015bnie: ca\u0142kowite zaprzestanie palenia, skuteczne obni\u017canie LDL-cholesterolu, kontrola ci\u015bnienia i cukrzycy, odpowiednie leczenie przeciwzakrzepowe\/przeciwp\u0142ytkowe zgodnie z indywidualnymi wskazaniami oraz piel\u0119gnacja st\u00f3p. Dob\u00f3r lek\u00f3w i ich bezpiecze\u0144stwo ocenia lekarz \u2014 nie nale\u017cy modyfikowa\u0107 leczenia samodzielnie.<\/p>\n<p>Wi\u0119cej o ocenie czynnik\u00f3w ryzyka: <a href=\"https:\/\/angiomedic.pl\/kalkulator-ryzyka-sercowo-naczyniowego-score2\/\">Kalkulator SCORE2 \u2013 ANGIOMEDIC<\/a>. Uwaga: <strong>SCORE2 s\u0142u\u017cy zasadniczo osobom bez rozpoznanej choroby sercowo-naczyniowej<\/strong>; pacjent z potwierdzon\u0105 mia\u017cd\u017cycow\u0105 PAD wymaga post\u0119powania w ramach prewencji wt\u00f3rnej, a nie szacowania ryzyka pierwotnego za pomoc\u0105 SCORE2.<\/p>\n<h2 style=\"color:#123b5d;\">Najcz\u0119stsze pytania pacjent\u00f3w<\/h2>\n<h3 style=\"color:#17638f;\">Czy codzienne spacery zast\u0105pi\u0105 rehabilitacj\u0119?<\/h3>\n<p>Codzienna aktywno\u015b\u0107 jest korzystna, ale najlepsze wyniki w chromaniu uzyskuje si\u0119 dzi\u0119ki <strong>planowemu, powtarzalnemu programowi<\/strong>. Sam spacer bez okre\u015blonej intensywno\u015bci i kontroli post\u0119p\u00f3w mo\u017ce by\u0107 niewystarczaj\u0105cy.<\/p>\n<h3 style=\"color:#17638f;\">Po jakim czasie pojawia si\u0119 poprawa?<\/h3>\n<p>Zmiany mog\u0105 by\u0107 zauwa\u017calne po kilku tygodniach, ale wiarygodn\u0105 ocen\u0119 efektu zwykle przeprowadza si\u0119 po oko\u0142o <strong>12 tygodniach regularnego treningu<\/strong>. Reakcje s\u0105 indywidualne, a utrzymanie korzy\u015bci wymaga dalszej aktywno\u015bci.<\/p>\n<h3 style=\"color:#17638f;\">Czy mog\u0119 je\u017adzi\u0107 na rowerze zamiast chodzi\u0107?<\/h3>\n<p>Je\u015bli chodzenie jest niemo\u017cliwe lub bardzo utrudnione, w\u0142a\u015bciwie zaplanowany trening alternatywny mo\u017ce pom\u00f3c. Jednak u pacjent\u00f3w, kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wnym problemem jest dystans marszu, pierwszym wyborem pozostaje zazwyczaj trening chodzenia, o ile jest mo\u017cliwy i bezpieczny.<\/p>\n<h3 style=\"color:#17638f;\">Czy po udanej angioplastyce trzeba dalej \u0107wiczy\u0107?<\/h3>\n<p>Najcz\u0119\u015bciej tak \u2014 po uzgodnieniu czasu rozpocz\u0119cia aktywno\u015bci z zespo\u0142em prowadz\u0105cym. Zabieg nie usuwa og\u00f3lnoustrojowej mia\u017cd\u017cycy ani potrzeby utrzymywania sprawno\u015bci fizycznej.<\/p>\n<div style=\"margin:28px 0;padding:23px;background:#f0f6fa;border-left:4px solid #2878a4;border-radius:8px;\">\n<h2 style=\"margin-top:0;color:#123b5d;\">Diagnostyka naczyniowa i indywidualna kwalifikacja w ANGIOMEDIC<\/h2>\n<p>Je\u017celi podczas chodzenia pojawia si\u0119 b\u00f3l \u0142ydki, uda lub po\u015bladka, warto najpierw ustali\u0107, czy przyczyn\u0105 jest niedokrwienie t\u0119tnicze. Ocena kliniczna oraz odpowiednio dobrane badania hemodynamiczne i USG Doppler pomagaj\u0105 okre\u015bli\u0107 dalsze post\u0119powanie.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/kontakt\/\" style=\"display:inline-block;background:#17638f;color:#ffffff;padding:12px 22px;border-radius:6px;text-decoration:none;font-weight:600;\">Kontakt i informacje o konsultacji \u2192<\/a><\/p>\n<p style=\"font-size:15px;margin-bottom:0;margin-top:13px;\">Zobacz tak\u017ce: <a href=\"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/fizjoterapia-i-rehabilitacja\/\">Fizjoterapia i rehabilitacja \u2013 ANGIOMEDIC<\/a>. Informacja o dzia\u0142alno\u015bci rehabilitacyjnej nie oznacza, \u017ce ka\u017cda wymieniona plac\u00f3wka prowadzi specjalistyczny, nadzorowany program treningowy PAD; jego dost\u0119pno\u015b\u0107 nale\u017cy potwierdzi\u0107 indywidualnie.<\/p>\n<\/div>\n<h2 style=\"color:#123b5d;\">Pi\u015bmiennictwo i wytyczne \u2013 \u017ar\u00f3d\u0142a pierwotne<\/h2>\n<ol style=\"font-size:15px;line-height:1.65;padding-left:23px;\">\n<li>ESVS. <em>Clinical Practice Guidelines on the Management of Asymptomatic Lower Limb Peripheral Arterial Disease and Intermittent Claudication<\/em>. Eur J Vasc Endovasc Surg. 2024. <a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S1078588423007414\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Pe\u0142ny tekst wytycznych<\/a>.<\/li>\n<li>ACC\/AHA i wsp\u00f3\u0142autorzy. <em>Guideline for the Management of Lower Extremity Peripheral Artery Disease<\/em>. Circulation\/JACC. 2024. <a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC12782132\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Pe\u0142ny tekst<\/a>.<\/li>\n<li>Myers J, Beckie TM, Chastin S i wsp. <em>Exercise Prescriptions for Cardiovascular Health in Adults: 2026 ACC Scientific Statement<\/em>. J Am Coll Cardiol. Opublikowano 15.10.2026. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.jacc.2026.09.008\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">DOI<\/a>.<\/li>\n<li>Murphy TP i wsp. <em>Supervised exercise versus primary stenting &#8230; CLEVER study<\/em>. Circulation. 2012;125:130\u2013139. <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/22090168\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">PubMed<\/a>.<\/li>\n<li>McDermott MM i wsp. <em>Home-Based Walking Exercise Intervention in Peripheral Artery Disease<\/em>. JAMA. 2013;310:57\u201365. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1001\/jama.2013.7231\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">DOI<\/a>.<\/li>\n<li>Fakhry F i wsp. <em>Endovascular Revascularization and Supervised Exercise &#8230; ERASE<\/em>. JAMA. 2015;314:1936\u20131944. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1001\/jama.2015.14851\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">DOI<\/a>.<\/li>\n<li>ESC. <em>Guidelines for the management of peripheral arterial and aortic diseases<\/em>. Eur Heart J. 2024. <a href=\"https:\/\/academic.oup.com\/eurheartj\/article\/45\/36\/3538\/7738955\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Pe\u0142ny tekst<\/a>.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"font-size:14px;color:#647483;border-top:1px solid #d9e2e8;padding-top:15px;\">Materia\u0142 edukacyjny, aktualizacja: 23.10.2026. Nie zast\u0119puje indywidualnej konsultacji, diagnostyki niedokrwienia ani kwalifikacji do rehabilitacji.<\/p>\n<\/article>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00f3l \u0142ydki podczas chodzenia nie zawsze oznacza konieczno\u015b\u0107 zabiegu. Odpowiednio prowadzony trening marszowy mo\u017ce poprawia\u0107 dystans chodzenia i jako\u015b\u0107 \u017cycia os\u00f3b z mia\u017cd\u017cyc\u0105 t\u0119tnic ko\u0144czyn dolnych. Wyja\u015bniamy, jak bezpiecznie \u0107wiczy\u0107, kiedy potrzebne jest USG Doppler i co m\u00f3wi\u0105 badania CLEVER, GOALS oraz ERASE.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1079,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","iawp_total_views":5,"footnotes":""},"categories":[150,213,188],"tags":[210,212,60,211,205,209,207,208,206,33],"class_list":["post-1077","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-poradniki-medyczne","category-angiologia","category-fizjoterapia-i-rehabilitacja","tag-abi","tag-acc-aha-2024","tag-chromanie-przestankowe","tag-esvs-2024","tag-miazdzyca-konczyn-dolnych","tag-nadzorowany-trening","tag-pad","tag-rehabilitacja-naczyniowa","tag-trening-marszowy","tag-usg-doppler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1077","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1077"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1077\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1086,"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1077\/revisions\/1086"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1079"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1077"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1077"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1077"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}