{"id":1131,"date":"2026-10-26T00:52:56","date_gmt":"2026-10-25T23:52:56","guid":{"rendered":"https:\/\/angiomedic.pl\/?p=1131"},"modified":"2026-10-26T00:52:57","modified_gmt":"2026-10-25T23:52:57","slug":"zwezenie-tetnicy-szyjnej-crest-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/zwezenie-tetnicy-szyjnej-crest-2\/","title":{"rendered":"Zw\u0119\u017cenie t\u0119tnicy szyjnej bez objaw\u00f3w \u2014 leki, stent czy operacja? Badanie CREST-2"},"content":{"rendered":"\n<!--\nTYTU\u0141: Zw\u0119\u017cenie t\u0119tnicy szyjnej bez objaw\u00f3w \u2014 leki, stent czy operacja? Badanie CREST-2\nKATEGORIA: Doniesienia naukowe \u2013 EBM\nSLUG: zwezenie-tetnicy-szyjnej-crest-2\nTYTU\u0141 SEO: Zw\u0119\u017cenie t\u0119tnicy szyjnej \u2014 badanie CREST-2 | ANGIOMEDIC\nMETA OPIS: Zw\u0119\u017cenie t\u0119tnicy szyjnej bez objaw\u00f3w: kiedy leki, stent lub operacja? Poznaj wyniki CREST-2, korzy\u015bci, ryzyko zabieg\u00f3w i ograniczenia badania.\nFRAZA KLUCZOWA: zw\u0119\u017cenie t\u0119tnicy szyjnej\nZAJAWKA: Czy du\u017ce zw\u0119\u017cenie t\u0119tnicy szyjnej bez objaw\u00f3w zawsze wymaga zabiegu? Badanie CREST-2 oceni\u0142o korzy\u015bci z do\u0142\u0105czenia stentu lub operacji do intensywnego leczenia zachowawczego. Wyja\u015bniamy wyniki i wa\u017cne ograniczenia ich interpretacji.\nTAGI: CREST-2, zw\u0119\u017cenie t\u0119tnicy szyjnej, mia\u017cd\u017cyca, profilaktyka udaru, stentowanie t\u0119tnic szyjnych, endarterektomia, USG Doppler, EBM\nINSTRUKCJA: Tytu\u0142 wpisz osobno w WordPressie. Ca\u0142\u0105 zawarto\u015b\u0107 pliku wklej do bloku W\u0142asny HTML.\n-->\n<style>\n.am-ebm-crest2{font-family:inherit;color:#243747;line-height:1.75;max-width:900px;margin:0 auto;font-size:17px;overflow-wrap:anywhere}\n.am-ebm-crest2 *{box-sizing:border-box}.am-ebm-crest2 h2{color:#153f55;font-size:1.45em;line-height:1.3;margin:1.7em 0 .65em}.am-ebm-crest2 p{margin:0 0 1.1em}.am-ebm-crest2 a{color:#12677a;text-decoration:underline;text-underline-offset:3px}.am-ebm-crest2 .am-label{font-size:.78em;letter-spacing:.08em;text-transform:uppercase;font-weight:700;color:#326579;margin-bottom:.7em}.am-ebm-crest2 .am-lead{font-size:1.14em;color:#234d60}.am-ebm-crest2 .am-study{background:#f0f7f8;border:1px solid #c9dfe3;border-left:5px solid #247c87;border-radius:10px;padding:24px;margin:26px 0}.am-ebm-crest2 .am-study h2{margin:0 0 15px;font-size:1.25em}.am-ebm-crest2 dl{margin:0}.am-ebm-crest2 dt{font-weight:700;color:#153f55}.am-ebm-crest2 dd{margin:0 0 12px}.am-ebm-crest2 dd:last-child{margin-bottom:0}.am-ebm-crest2 .am-tablewrap{overflow-x:auto;margin:20px 0}.am-ebm-crest2 table{border-collapse:collapse;width:100%;font-size:.94em}.am-ebm-crest2 caption{text-align:left;font-weight:700;margin-bottom:10px}.am-ebm-crest2 th,.am-ebm-crest2 td{text-align:left;vertical-align:top;padding:13px;border:1px solid #d5e1e6}.am-ebm-crest2 thead th{background:#eaf2f5;color:#153f55}.am-ebm-crest2 .am-note{background:#fff7e9;border-left:4px solid #bc8b3e;border-radius:6px;padding:18px 22px;margin:24px 0}.am-ebm-crest2 .am-conclusion{background:#edf6f2;border-left:4px solid #40846d;border-radius:6px;padding:20px 24px;margin:26px 0}.am-ebm-crest2 ul,.am-ebm-crest2 ol{padding-left:1.4em}.am-ebm-crest2 li{margin-bottom:.55em}.am-ebm-crest2 .am-small{font-size:.88em;color:#526572}.am-ebm-crest2 footer{border-top:1px solid #d5e1e6;margin-top:28px;padding-top:18px}@media(max-width:600px){.am-ebm-crest2{font-size:16px}.am-ebm-crest2 .am-study{padding:18px}.am-ebm-crest2 th,.am-ebm-crest2 td{padding:10px}}\n<\/style>\n<article class=\"am-ebm-crest2\" aria-label=\"CREST-2 \u2014 leczenie bezobjawowego zw\u0119\u017cenia t\u0119tnicy szyjnej\">\n<header><p class=\"am-label\">ANGIOMEDIC \u00b7 Doniesienia naukowe \u2013 EBM<\/p>\n<p class=\"am-lead\">Wynik USG pokazuj\u0105cy du\u017ce zw\u0119\u017cenie t\u0119tnicy szyjnej budzi pytanie: czy potrzebny jest zabieg? CREST-2 bada\u0142o, czy dodanie stentowania lub operacji do intensywnego leczenia zachowawczego poprawia ochron\u0119 przed udarem.<sup><a href=\"#crest2-ref-1\">[1]<\/a><\/sup><\/p><\/header>\n<aside class=\"am-study\" aria-labelledby=\"crest2-study-title\">\n<h2 id=\"crest2-study-title\">Badanie w skr\u00f3cie \u2014 CREST-2<\/h2>\n<dl>\n<dt>Typ<\/dt><dd>Dwa r\u00f3wnoleg\u0142e RCT, z za\u015blepion\u0105 ocen\u0105 wynik\u00f3w.<\/dd>\n<dt>Uczestnicy<\/dt><dd>2485 os\u00f3b z bezobjawowym zw\u0119\u017ceniem \u226570%: 1245 w badaniu stentowania, 1240 w badaniu operacji.<\/dd>\n<dt>Por\u00f3wnania<\/dt><dd>Stent + intensywne leczenie zachowawcze versus samo leczenie zachowawcze; osobno operacja + leczenie zachowawcze versus samo leczenie zachowawcze.<\/dd>\n<dt>Rok i \u017ar\u00f3d\u0142o<\/dt><dd><em>New England Journal of Medicine<\/em>; online 21.11.2025, wydanie 15.01.2026. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1056\/NEJMoa2508800\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">DOI: 10.1056\/NEJMoa2508800<\/a>.<\/dd>\n<dt>Najwa\u017cniejszy wynik<\/dt><dd>Korzy\u015b\u0107 wykazano w badaniu stentowania; w badaniu operacji r\u00f3\u017cnica nie osi\u0105gn\u0119\u0142a istotno\u015bci statystycznej.<sup><a href=\"#crest2-ref-1\">[1]<\/a><\/sup><\/dd>\n<\/dl><\/aside>\n<h2>Co oznacza\u0142o \u201ebezobjawowe\u201d?<\/h2>\n<p>Kryteria protoko\u0142u wymaga\u0142y braku udaru, przemijaj\u0105cego napadu niedokrwiennego (TIA) lub przemijaj\u0105cej \u015blepoty jednoocznej zwi\u0105zanych z badan\u0105 t\u0119tnic\u0105 w poprzednich <strong>180 dniach<\/strong>. Okre\u015blenie to nie oznacza zatem koniecznie, \u017ce pacjent nigdy w \u017cyciu nie mia\u0142 objaw\u00f3w.<sup><a href=\"#crest2-ref-2\">[2]<\/a><\/sup><\/p>\n<h2>Wyniki dw\u00f3ch oddzielnych por\u00f3wna\u0144<\/h2>\n<p>G\u0142\u00f3wny punkt ko\u0144cowy obejmowa\u0142 dowolny udar lub zgon do 44. dnia, a nast\u0119pnie udar niedokrwienny po stronie zw\u0119\u017cenia do 4 lat.<sup><a href=\"#crest2-ref-1\">[1]<\/a><\/sup><\/p>\n<div class=\"am-tablewrap\"><table>\n<caption>Oszacowana cz\u0119sto\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wnego punktu ko\u0144cowego po 4 latach [1]<\/caption>\n<thead><tr><th scope=\"col\">Badanie<\/th><th scope=\"col\">Zabieg + leczenie zachowawcze<\/th><th scope=\"col\">Samo leczenie zachowawcze<\/th><th scope=\"col\">p<\/th><\/tr><\/thead>\n<tbody><tr><th scope=\"row\">Stentowanie<\/th><td>2,8%<\/td><td>6,0%<\/td><td>0,02<\/td><\/tr>\n<tr><th scope=\"row\">Endarterektomia \u2014 operacyjne usuni\u0119cie blaszki<\/th><td>3,7%<\/td><td>5,3%<\/td><td>0,24<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/div>\n<p>W pierwszych 44 dniach w badaniu stentowania odnotowano 7 udar\u00f3w i 1 zgon po przydziale do stentu, wobec braku takich zdarze\u0144 w kontroli. W badaniu operacji wyst\u0105pi\u0142o odpowiednio 9 i 3 udary.<sup><a href=\"#crest2-ref-1\">[1]<\/a><\/sup><\/p>\n<aside class=\"am-note\"><strong>Nie por\u00f3wnywano losowo stentu z operacj\u0105.<\/strong> Osobne grupy kontrolne oznaczaj\u0105, \u017ce zestawienie 2,8% i 3,7% nie pozwala og\u0142osi\u0107 przewagi stentowania nad endarterektomi\u0105. Brak istotno\u015bci w drugim badaniu nie dowodzi te\u017c braku jakiejkolwiek korzy\u015bci z operacji.<\/aside>\n<h2>Leczenie zachowawcze by\u0142o aktywn\u0105 strategi\u0105<\/h2>\n<p>We wszystkich grupach stosowano intensywne leczenie czynnik\u00f3w ryzyka. W programie kontroli ryzyka przyj\u0119to LDL &lt;70 mg\/dl oraz skurczowe ci\u015bnienie &lt;130 mm Hg; wcze\u015bniejszy cel ci\u015bnienia wynosi\u0142 &lt;140 mm Hg i zosta\u0142 zmieniony w 2018 r. Oceniano r\u00f3wnie\u017c palenie, cukrzyc\u0119, mas\u0119 cia\u0142a i aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105.<sup><a href=\"#crest2-ref-3\">[3]<\/a><\/sup><\/p>\n<p>By\u0142a to opieka oparta na protokole, z dostosowywaniem lek\u00f3w, kontrolami i wsparciem zmiany stylu \u017cycia. \u201eSamo leczenie zachowawcze\u201d nie oznacza\u0142o pozostawienia chorego bez leczenia. Podane warto\u015bci by\u0142y celami badania; indywidualne cele terapii wymagaj\u0105 osobnej oceny.<sup><a href=\"#crest2-ref-3\">[3]<\/a><\/sup><\/p>\n<h2>Jak oceniamy wiarygodno\u015b\u0107?<\/h2>\n<p><strong>Randomizacja i za\u015blepiona ocena zdarze\u0144<\/strong> wzmacniaj\u0105 wiarygodno\u015b\u0107 por\u00f3wna\u0144. Do\u015bwiadczenie operator\u00f3w by\u0142o weryfikowane, dlatego wynik\u00f3w nie nale\u017cy bezkrytycznie przenosi\u0107 na ka\u017cdy o\u015brodek. Finansowanie obejmowa\u0142o NINDS i inne \u017ar\u00f3d\u0142a. Nie nadajemy w\u0142asnej formalnej klasy dowod\u00f3w.<sup><a href=\"#crest2-ref-1\">[1]<\/a><\/sup><\/p>\n<p class=\"am-small\">Komentarz metodologiczny: znaczenie ma zar\u00f3wno bezwzgl\u0119dna wielko\u015b\u0107 korzy\u015bci w czasie, jak i ryzyko wczesne. Samo p nie opisuje pe\u0142nego bilansu korzy\u015bci i szk\u00f3d.<\/p>\n<h2>Co powinien wyja\u015bnia\u0107 wynik USG Doppler?<\/h2>\n<p>Wytyczne ESVS 2023 zalecaj\u0105 wskazanie w opisie zastosowanej metody pomiaru zw\u0119\u017cenia. Warto\u015bci procentowe wed\u0142ug NASCET i ECST nie s\u0105 zamienne. Przy planowaniu stentowania zalecane jest uzupe\u0142nienie DUS angiografi\u0105 TK lub MR, tak\u017ce dla oceny anatomii istotnej dla zabiegu.<sup><a href=\"#crest2-ref-4\">[4]<\/a><\/sup><\/p>\n<p>Sam procent zw\u0119\u017cenia nie odpowiada na wszystkie pytania kwalifikacyjne. Istotne s\u0105 tak\u017ce wywiad neurologiczny, wiarygodno\u015b\u0107 obrazowania i ocena ryzyka. ESVS podkre\u015bla rol\u0119 niezale\u017cnej oceny neurologicznej przed i po interwencji.<sup><a href=\"#crest2-ref-4\">[4]<\/a><\/sup><\/p>\n<aside class=\"am-note\"><strong>Badanie a wytyczne:<\/strong> przywo\u0142ane zalecenia diagnostyczne ESVS pochodz\u0105 z 2023 r. i poprzedzaj\u0105 publikacj\u0119 wynik\u00f3w CREST-2. Ten artyku\u0142 nie przedstawia ich jako aktualizacji zalece\u0144 po CREST-2.<\/aside>\n<section class=\"am-conclusion\" aria-label=\"Komentarz ANGIOMEDIC\"><strong>Komentarz ANGIOMEDIC:<\/strong> Po otrzymaniu wyniku warto zapyta\u0107: jaki jest cel proponowanego leczenia, jak du\u017ca jest przewidywana korzy\u015b\u0107 i jakie ryzyko wi\u0105\u017ce si\u0119 z zabiegiem w konkretnym o\u015brodku? Rozmowa powinna dotyczy\u0107 ca\u0142ej strategii zapobiegania udarowi, z uwzgl\u0119dnieniem preferencji pacjenta.<\/section>\n<h2>\u0179r\u00f3d\u0142a<\/h2>\n<ol class=\"am-small\">\n<li id=\"crest2-ref-1\">Brott TG, Howard G, Lal BK i wsp. <em>Medical Management and Revascularization for Asymptomatic Carotid Stenosis.<\/em> N Engl J Med. 2026;394:219\u2013231. Online 21.11.2025. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1056\/NEJMoa2508800\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">DOI<\/a> \u00b7 <a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC13148431\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Pe\u0142ny tekst<\/a>.<\/li>\n<li id=\"crest2-ref-2\">Howard VJ i wsp. <em>Carotid Revascularization and Medical Management for Asymptomatic Carotid Stenosis: Protocol of the CREST-2 Clinical Trials.<\/em> Int J Stroke. 2017;12(7):770\u2013778. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1177\/1747493017706238\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">DOI<\/a> \u00b7 <a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC5987521\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Protok\u00f3\u0142<\/a>.<\/li>\n<li id=\"crest2-ref-3\"><em>Rationale, Design, and Implementation of Intensive Risk Factor Treatment in the CREST2 Trial.<\/em> Stroke. 2020. <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/32951538\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">PubMed<\/a> \u00b7 <a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC7530035\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Pe\u0142ny tekst<\/a>.<\/li>\n<li id=\"crest2-ref-4\">Naylor R i wsp. <em>ESVS 2023 Clinical Practice Guidelines on the Management of Atherosclerotic Carotid and Vertebral Artery Disease.<\/em> Eur J Vasc Endovasc Surg. 2023;65:7\u2013111. <a href=\"https:\/\/esvs.org\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ESVS-2023-Carotid-guidelines.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Wytyczne \u2014 PDF<\/a>.<\/li>\n<\/ol>\n<footer class=\"am-small\"><p>ANGIOMEDIC \u00b7 Opracowanie: 26.10.2026. Om\u00f3wienie bada\u0144 z komentarzem redakcyjnym. Materia\u0142 dotyczy zw\u0119\u017ce\u0144 bez niedawnych objaw\u00f3w neurologicznych i nie zast\u0119puje indywidualnej kwalifikacji do leczenia.<\/p><\/footer>\n<\/article>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czy du\u017ce zw\u0119\u017cenie t\u0119tnicy szyjnej bez objaw\u00f3w zawsze wymaga zabiegu? Badanie CREST-2 oceni\u0142o korzy\u015bci z do\u0142\u0105czenia stentu lub operacji do intensywnego leczenia zachowawczego. Wyja\u015bniamy wyniki i ograniczenia ich interpretacji.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1132,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","iawp_total_views":0,"footnotes":""},"categories":[1,111],"tags":[237,115,238,34,239,236,33,235],"class_list":["post-1131","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-doniesienia-naukowe-ebm","tag-crest-2","tag-ebm","tag-endarterektomia","tag-miazdzyca","tag-profilaktyka-udaru","tag-stentowanie-tetnic-szyjnych","tag-usg-doppler","tag-zwezenie-tetnicy-szyjnej"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1131","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1131"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1131\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1133,"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1131\/revisions\/1133"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1132"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1131"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1131"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1131"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}