{"id":960,"date":"2026-10-20T00:29:23","date_gmt":"2026-10-19T22:29:23","guid":{"rendered":"https:\/\/angiomedic.pl\/?p=960"},"modified":"2026-10-20T00:31:58","modified_gmt":"2026-10-19T22:31:58","slug":"niedokrwienie-konczyn-dolnych-best-cli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/niedokrwienie-konczyn-dolnych-best-cli\/","title":{"rendered":"Operacja pomostowania czy angioplastyka? Co lepiej chroni nog\u0119 przed amputacj\u0105? Wyniki badania BEST-CLI"},"content":{"rendered":"\n<article class=\"angiomedic-ebm\" style=\"max-width:850px;margin:0 auto;font-family:inherit;line-height:1.75;color:#243341\">\n  <p style=\"font-size:1.08em\"><strong>Gdy mia\u017cd\u017cyca znacznie ogranicza dop\u0142yw krwi do nogi, mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 b\u00f3l spoczynkowy, trudno goj\u0105ca si\u0119 rana, a nawet martwica.<\/strong> W\u00f3wczas konieczne bywa przywr\u00f3cenie przep\u0142ywu krwi. Czy lepiej wykona\u0107 operacyjne pomostowanie t\u0119tnicy, czy zabieg wewn\u0105trznaczyniowy, np. angioplastyk\u0119? Odpowiedzi szukano w badaniu BEST-CLI.<\/p>\n  <section style=\"border:1px solid #b8d1df;border-left:5px solid #176b91;border-radius:10px;background:#f3f8fb;padding:18px 22px;margin:24px 0\" aria-label=\"Informacje o badaniu BEST-CLI\">\n    <h2 style=\"font-size:1.25em;margin:0 0 12px\">\ud83d\udd2c Badanie naukowe \u2013 BEST-CLI<\/h2>\n    <p style=\"margin:5px 0\"><strong>Rodzaj:<\/strong> mi\u0119dzynarodowe randomizowane badanie kliniczne (RCT), dwie niezale\u017cne kohorty.<\/p>\n    <p style=\"margin:5px 0\"><strong>Uczestnicy:<\/strong> 1830 os\u00f3b z przewlek\u0142ym niedokrwieniem zagra\u017caj\u0105cym ko\u0144czynie (CLTI).<\/p>\n    <p style=\"margin:5px 0\"><strong>Publikacja:<\/strong> <em>New England Journal of Medicine<\/em>, 2022.<\/p>\n    <p style=\"margin:5px 0\"><strong>Najwa\u017cniejszy wynik:<\/strong> u pacjent\u00f3w z odpowiedni\u0105 w\u0142asn\u0105 \u017cy\u0142\u0105 do pomostowania operacja zmniejsza\u0142a cz\u0119sto\u015b\u0107 z\u0142o\u017conego punktu ko\u0144cowego (powa\u017cne zdarzenie ko\u0144czynowe lub zgon) w por\u00f3wnaniu z leczeniem wewn\u0105trznaczyniowym.<\/p>\n  <\/section>\n  <h2>Dlaczego wyb\u00f3r metody leczenia ma znaczenie?<\/h2>\n  <p>Przy zaawansowanej mia\u017cd\u017cycy t\u0119tnic ko\u0144czyn dolnych krew nie dociera w wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci do tkanek. Lekarz mo\u017ce zaproponowa\u0107 <strong>leczenie wewn\u0105trznaczyniowe<\/strong> (przez cewnik wprowadzony do naczynia) albo <strong>pomostowanie chirurgiczne<\/strong> (bypass), kt\u00f3re pozwala omin\u0105\u0107 niedro\u017cny odcinek t\u0119tnicy. Obie metody maj\u0105 zalety i ograniczenia.<\/p>\n  <h2>Jak przeprowadzono badanie?<\/h2>\n  <p>Do badania zakwalifikowano 1830 pacjent\u00f3w z CLTI i chorob\u0105 t\u0119tnic poni\u017cej pachwiny, u kt\u00f3rych mo\u017cliwe by\u0142y obie strategie leczenia. Badanych podzielono na dwie osobno randomizowane grupy, zale\u017cnie od dost\u0119pno\u015bci odpowiedniej \u017cy\u0142y do wykonania pomostu:<\/p>\n  <ul>\n    <li><strong>Kohorta 1:<\/strong> 1434 osoby z odpowiednim odcinkiem w\u0142asnej \u017cy\u0142y odpiszczelowej; mediana obserwacji 2,7 roku.<\/li>\n    <li><strong>Kohorta 2:<\/strong> 396 os\u00f3b wymagaj\u0105cych innego materia\u0142u do pomostowania; mediana obserwacji 1,6 roku.<\/li>\n  <\/ul>\n  <p>G\u0142\u00f3wny punkt ko\u0144cowy obejmowa\u0142 <strong>amputacj\u0119 powy\u017cej stawu skokowego, powa\u017cn\u0105 ponown\u0105 interwencj\u0119 na ko\u0144czynie lub zgon z dowolnej przyczyny<\/strong>. Nie by\u0142 wi\u0119c wy\u0142\u0105cznie miar\u0105 ryzyka amputacji.<\/p>\n  <h2>Jakie by\u0142y wyniki?<\/h2>\n  <h3>Pacjenci z odpowiedni\u0105 w\u0142asn\u0105 \u017cy\u0142\u0105 (kohorta 1)<\/h3>\n  <div style=\"overflow-x:auto\"><table style=\"border-collapse:collapse;width:100%;margin:12px 0 8px\"><thead><tr style=\"background:#e8f2f7\"><th style=\"padding:10px;text-align:left;border:1px solid #d3e1e8\">Wynik w okresie obserwacji<\/th><th style=\"padding:10px;text-align:left;border:1px solid #d3e1e8\">Pomostowanie<\/th><th style=\"padding:10px;text-align:left;border:1px solid #d3e1e8\">Leczenie wewn\u0105trznaczyniowe<\/th><\/tr><\/thead><tbody>\n  <tr><td style=\"padding:10px;border:1px solid #d3e1e8\">G\u0142\u00f3wny z\u0142o\u017cony punkt ko\u0144cowy<\/td><td style=\"padding:10px;border:1px solid #d3e1e8\"><strong>42,6%<\/strong> (302\/709)<\/td><td style=\"padding:10px;border:1px solid #d3e1e8\"><strong>57,4%<\/strong> (408\/711)<\/td><\/tr>\n  <tr><td style=\"padding:10px;border:1px solid #d3e1e8\">Powa\u017cna ponowna interwencja<\/td><td style=\"padding:10px;border:1px solid #d3e1e8\">9,2%<\/td><td style=\"padding:10px;border:1px solid #d3e1e8\">23,5%<\/td><\/tr>\n  <tr><td style=\"padding:10px;border:1px solid #d3e1e8\">Amputacja powy\u017cej stawu skokowego<\/td><td style=\"padding:10px;border:1px solid #d3e1e8\">10,4%<\/td><td style=\"padding:10px;border:1px solid #d3e1e8\">14,9%<\/td><\/tr>\n  <\/tbody><\/table><\/div>\n  <p>Dla g\u0142\u00f3wnego punktu ko\u0144cowego <strong>HR = 0,68 (95% CI 0,59\u20130,79; p &lt; 0,001)<\/strong>. R\u00f3\u017cnica w zaobserwanych odsetkach wynosi\u0142a 14,8 punktu procentowego na korzy\u015b\u0107 operacji. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce s\u0105 to odsetki os\u00f3b, u kt\u00f3rych zdarzenie wyst\u0105pi\u0142o w trakcie obserwacji o r\u00f3\u017cnej d\u0142ugo\u015bci, a nie jednolite trzyletnie ryzyko.<\/p>\n  <h3>Pacjenci bez odpowiedniej \u017cy\u0142y odpiszczelowej (kohorta 2)<\/h3>\n  <p>G\u0142\u00f3wny punkt ko\u0144cowy wyst\u0105pi\u0142 u <strong>42,8%<\/strong> leczonych operacyjnie (83\/194) oraz u <strong>47,7%<\/strong> leczonych wewn\u0105trznaczyniowo (95\/199). R\u00f3\u017cnica nie osi\u0105gn\u0119\u0142a istotno\u015bci statystycznej: <strong>HR = 0,79 (95% CI 0,58\u20131,06; p = 0,12)<\/strong>. Nie oznacza to dowodu r\u00f3wnowa\u017cno\u015bci obu metod \u2013 w tej mniejszej grupie nie wykazano rozstrzygaj\u0105cej przewagi \u017cadnej z nich dla g\u0142\u00f3wnego punktu ko\u0144cowego.<\/p>\n  <h2>Czy wynikom mo\u017cna ufa\u0107? Ocena EBM<\/h2>\n  <p><strong>Mocne strony:<\/strong> randomizacja, du\u017ca liczba pacjent\u00f3w, mi\u0119dzynarodowy charakter badania i klinicznie wa\u017cne punkty ko\u0144cowe. <strong>Ograniczenia:<\/strong> procedur nie mo\u017cna by\u0142o za\u015blepi\u0107; w\u0142\u0105czano osoby kwalifikuj\u0105ce si\u0119 do obu metod, dlatego wynik\u00f3w nie nale\u017cy bezpo\u015brednio przenosi\u0107 na wszystkich chorych z CLTI. Kohorta 2 by\u0142a mniejsza, a obserwacja kr\u00f3tsza. Na g\u0142\u00f3wny wynik wp\u0142ywa\u0142y r\u00f3wnie\u017c ponowne interwencje i zgony, wi\u0119c nie mo\u017cna go interpretowa\u0107 jako samego ryzyka utraty nogi.<\/p>\n  <h2>Co wyniki oznaczaj\u0105 dla pacjenta?<\/h2>\n  <p>U osoby z CLTI, kt\u00f3ra mo\u017ce bezpiecznie przej\u015b\u0107 operacj\u0119 i ma odpowiedni\u0105 w\u0142asn\u0105 \u017cy\u0142\u0119, <strong>pomostowanie nale\u017cy powa\u017cnie rozwa\u017cy\u0107 jako strategi\u0119 pierwszego wyboru<\/strong>. Nie oznacza to jednak, \u017ce angioplastyka jest gorsza dla ka\u017cdego pacjenta. Znaczenie maj\u0105 rozleg\u0142o\u015b\u0107 zmian t\u0119tniczych, stan og\u00f3lny, ryzyko operacyjne, dost\u0119pno\u015b\u0107 \u017cy\u0142y, charakter rany i do\u015bwiadczenie zespo\u0142u lecz\u0105cego.<\/p>\n  <p><strong>W praktyce ANGIOMEDIC:<\/strong> badanie USG Doppler pomaga okre\u015bli\u0107 lokalizacj\u0119 i charakter zmian t\u0119tniczych, oceni\u0107 przep\u0142ywy oraz \u2013 gdy planowane jest pomostowanie \u2013 przydatno\u015b\u0107 \u017cy\u0142 powierzchownych jako materia\u0142u do bypassu. Ostateczna kwalifikacja do rewaskularyzacji wymaga oceny przez zesp\u00f3\u0142 zajmuj\u0105cy si\u0119 leczeniem chor\u00f3b t\u0119tnic.<\/p>\n  <p style=\"background:#fff8e8;border-left:4px solid #c48a26;padding:12px 16px\"><strong>Wa\u017cne:<\/strong> b\u00f3l stopy w spoczynku, niegoj\u0105ce si\u0119 owrzodzenie lub martwica palc\u00f3w wymagaj\u0105 pilnej oceny naczyniowej. Nie nale\u017cy czeka\u0107 na planow\u0105 kontrol\u0119, je\u017celi pojawiaj\u0105 si\u0119 objawy ostrego niedokrwienia ko\u0144czyny.<\/p>\n  <h2>\u0179r\u00f3d\u0142o naukowe<\/h2>\n  <p>Farber A. i wsp. <em>Surgery or Endovascular Therapy for Chronic Limb-Threatening Ischemia.<\/em> N Engl J Med. 2022;387:2305\u20132316. DOI: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1056\/NEJMoa2207899\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">10.1056\/NEJMoa2207899<\/a>. PMID: <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/36342173\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">36342173<\/a>.<\/p>\n  <p style=\"font-size:.9em;color:#5b6872\"><em>Artyku\u0142 edukacyjny, nie stanowi indywidualnego zalecenia terapeutycznego. Badanie BEST-CLI opublikowano w 2022 r. \u2013 jest to om\u00f3wienie wa\u017cnego badania klinicznego, a nie nowa publikacja z 2026 r.<\/em><\/p>\n  <p><strong>Dodatkowe informacje na temat diagnostyki USG i chor\u00f3b naczy\u0144 w Internecie pod adresem: <a href=\"https:\/\/angiomedic.pl\">angiomedic.pl<\/a><\/strong><\/p>\n<\/article>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czy u pacjent\u00f3w z zaawansowan\u0105 mia\u017cd\u017cyc\u0105 t\u0119tnic ko\u0144czyn dolnych lepszym rozwi\u0105zaniem jest angioplastyka czy operacyjne pomostowanie? Badanie BEST-CLI z udzia\u0142em 1830 pacjent\u00f3w wykaza\u0142o, \u017ce u odpowiednio zakwalifikowanych chorych bypass z wykorzystaniem w\u0142asnej \u017cy\u0142y mo\u017ce skuteczniej ogranicza\u0107 ryzyko powa\u017cnych powik\u0142a\u0144 ko\u0144czynowych i konieczno\u015bci kolejnych zabieg\u00f3w. Wyja\u015bniamy, kiedy wyb\u00f3r metody leczenia ma szczeg\u00f3lne znaczenie.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":963,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","iawp_total_views":3,"footnotes":""},"categories":[1,111],"tags":[135,136,138,140,139,115,130,100,137,113],"class_list":["post-960","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-doniesienia-naukowe-ebm","tag-angioplastyka","tag-best-cli","tag-bypass","tag-chirurgia-naczyniowa","tag-clti","tag-ebm","tag-miazdzyca-tetnic","tag-niedokrwienie-konczyn-dolnych","tag-pomostowanie-tetnic","tag-rct"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/960","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=960"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/960\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":962,"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/960\/revisions\/962"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/963"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=960"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=960"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=960"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}