{"id":992,"date":"2026-10-20T22:20:40","date_gmt":"2026-10-20T20:20:40","guid":{"rendered":"https:\/\/angiomedic.pl\/?p=992"},"modified":"2026-10-20T22:20:41","modified_gmt":"2026-10-20T20:20:41","slug":"zapalenia-naczyn-objawy-diagnostyka-leczenie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/zapalenia-naczyn-objawy-diagnostyka-leczenie\/","title":{"rendered":"Zapalenia naczy\u0144 (vasculitis) \u2013 rodzaje, przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie"},"content":{"rendered":"<p><!-- ANGIOMEDIC | Artyku\u0142 do bloku \u201eW\u0142asny HTML\u201d w WordPressie (Kadence)\n     Tytu\u0142 wpisu (ustaw osobno w WordPressie):\n     Zapalenia naczy\u0144 (vasculitis) \u2013 rodzaje, przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie\n     Aktualizacja merytoryczna: 20.10.2026 r.\n     Nie dodawaj drugiego H1 wewn\u0105trz tre\u015bci wpisu. --><\/p>\n<style>\n.am-vasc{--am-primary:#16647a;--am-dark:#183746;--am-text:#2f4150;--am-line:#dbe6ea;--am-soft:#eff6f8;--am-muted:#627481;--am-warn:#9e5036;--am-warnbg:#fff7f2;max-width:990px;margin:0 auto;color:var(--am-text);font-size:16px;line-height:1.76;overflow-wrap:break-word}\n.am-vasc *{box-sizing:border-box}\n.am-vasc p{margin:0 0 1.08em}\n.am-vasc h2{font-size:clamp(1.45rem,2.3vw,1.95rem);line-height:1.28;color:var(--am-dark);font-weight:750;margin:2.25em 0 .78em;padding-bottom:.34em;border-bottom:2px solid var(--am-line)}\n.am-vasc h3{font-size:clamp(1.15rem,1.8vw,1.38rem);line-height:1.4;color:var(--am-dark);font-weight:700;margin:1.4em 0 .65em}\n.am-vasc h4{font-size:1.05rem;color:var(--am-dark);font-weight:700;margin:1.05em 0 .35em}\n.am-vasc a{color:var(--am-primary);text-decoration:underline;text-underline-offset:3px}\n.am-vasc a:hover{color:#0b4659}\n.am-vasc strong{color:var(--am-dark)}\n.am-vasc ul,.am-vasc ol{margin:.6em 0 1.2em;padding-left:1.45em}\n.am-vasc li{padding-left:.13em;margin:.22em 0}\n.am-vasc .am-hero{padding:clamp(20px,4vw,34px);margin:0 0 24px;border:1px solid var(--am-line);border-left:5px solid var(--am-primary);border-radius:12px;background:linear-gradient(140deg,#f0f7f9,#fff 75%)}\n.am-vasc .am-eyebrow{color:var(--am-primary);font-weight:700;letter-spacing:.07em;text-transform:uppercase;font-size:.79rem;margin:0 0 12px}\n.am-vasc .am-lead{font-size:1.18rem;line-height:1.63;font-weight:600;color:var(--am-dark);margin:0 0 14px}\n.am-vasc .am-hero p:last-child{margin-bottom:0}\n.am-vasc .am-points{display:grid;grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr));gap:11px;margin:0 0 25px}\n.am-vasc .am-point{background:#f5f9fa;padding:15px 16px;border:1px solid var(--am-line);border-radius:10px}\n.am-vasc .am-point b{display:block;color:var(--am-dark);font-size:.94rem;margin-bottom:4px}\n.am-vasc .am-point span{display:block;font-size:.87rem;line-height:1.5;color:var(--am-muted)}\n.am-vasc .am-toc{padding:20px 24px;border:1px solid var(--am-line);border-radius:12px;background:#fafcfc;margin:28px 0}\n.am-vasc .am-toc h2{font-size:1.16rem;padding:0;margin:0 0 12px;border:0}\n.am-vasc .am-toc ol{display:grid;grid-template-columns:repeat(2,minmax(0,1fr));column-gap:30px;row-gap:5px;margin:0;padding-left:1.3em}\n.am-vasc .am-toc li{font-size:.94rem;margin:0}\n.am-vasc section[id],.am-vasc div[id]{scroll-margin-top:115px}\n.am-vasc .am-callout{padding:17px 20px;border:1px solid var(--am-line);border-left:4px solid var(--am-primary);border-radius:8px;background:var(--am-soft);margin:21px 0 24px}\n.am-vasc .am-callout p:last-child,.am-vasc .am-warning p:last-child{margin-bottom:0}\n.am-vasc .am-warning{padding:17px 20px;border:1px solid #e8c5b8;border-left:5px solid var(--am-warn);border-radius:8px;background:var(--am-warnbg);margin:20px 0 25px}\n.am-vasc .am-warning strong{color:#743d2b}\n.am-vasc .am-table-wrap{overflow-x:auto;margin:18px 0 26px;border:1px solid var(--am-line);border-radius:10px;-webkit-overflow-scrolling:touch}\n.am-vasc table{border-collapse:collapse;width:100%;font-size:.93rem;min-width:690px;margin:0}\n.am-vasc th{color:#fff;background:#24596b;text-align:left;font-weight:700;padding:12px 13px;vertical-align:top;border:0}\n.am-vasc td{padding:12px 13px;vertical-align:top;border-bottom:1px solid var(--am-line)}\n.am-vasc tbody tr:nth-child(even){background:#f6f9fa}\n.am-vasc tbody tr:last-child td{border-bottom:0}\n.am-vasc .am-small{font-size:.9rem;color:var(--am-muted)}\n.am-vasc .am-disease{padding:3px 0 11px;border-bottom:1px solid var(--am-line)}\n.am-vasc .am-disease:last-child{border-bottom:0}\n.am-vasc .am-label{font-weight:750;color:var(--am-dark)}\n.am-vasc .am-chips{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:8px;margin:12px 0 17px}\n.am-vasc .am-chip{font-size:.81rem;line-height:1.3;font-weight:650;background:#e6f0f3;color:#215b6a;border-radius:999px;padding:7px 11px}\n.am-vasc .am-flow{display:grid;grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr));gap:12px;margin:20px 0 24px}\n.am-vasc .am-step{position:relative;padding:19px 16px;border:1px solid var(--am-line);border-radius:10px;background:#f9fbfc}\n.am-vasc .am-step .am-number{display:inline-block;background:var(--am-primary);color:white;border-radius:50%;width:28px;height:28px;text-align:center;line-height:28px;font-size:.88rem;font-weight:750;margin-bottom:9px}\n.am-vasc .am-step b{display:block;color:var(--am-dark);margin-bottom:5px}\n.am-vasc .am-step p{font-size:.88rem;line-height:1.6;margin:0}\n.am-vasc .am-faq details{border:1px solid var(--am-line);border-radius:8px;margin:10px 0;padding:0 18px;background:#fff}\n.am-vasc .am-faq summary{padding:14px 0;cursor:pointer;color:var(--am-dark);font-weight:700;line-height:1.48}\n.am-vasc .am-faq details p{padding:0 0 14px;margin:0}\n.am-vasc .am-reference-list{font-size:.91rem;line-height:1.65;overflow-wrap:anywhere}\n.am-vasc .am-reference-list li{margin-bottom:10px}\n.am-vasc .am-end{margin:26px 0 0;padding:21px;border-top:3px solid var(--am-primary);background:#f6f9fa;border-radius:0 0 10px 10px}\n.am-vasc .am-end p:last-child{margin-bottom:0}\n@media(max-width:720px){.am-vasc{font-size:15.7px}.am-vasc .am-points,.am-vasc .am-flow{grid-template-columns:1fr}.am-vasc .am-toc ol{grid-template-columns:1fr}.am-vasc .am-toc{padding:16px 19px}.am-vasc h2{margin-top:1.9em}.am-vasc .am-hero{padding:20px}}\n@media(prefers-reduced-motion:no-preference){.am-vasc a,.am-vasc summary{transition:color .15s ease}}<\/p>\n<p>\/* Ilustracje edukacyjne \u2013 samodzielny blok zgodny z motywem Kadence *\/\n.am-vasc figure.am-illustration{max-width:880px;margin:27px auto 31px;padding:0;display:block}\n.am-vasc figure.am-illustration img{display:block;width:100%;height:auto;max-width:100%;border-radius:10px;border:1px solid var(--am-line);background:#fff;box-shadow:0 5px 19px rgba(19,48,62,.07)}\n.am-vasc figure.am-illustration figcaption{display:block;margin:10px 8px 0;color:var(--am-muted);font-size:.9rem;line-height:1.52;text-align:center}\n@media(max-width:720px){.am-vasc figure.am-illustration{margin:20px auto 25px}.am-vasc figure.am-illustration figcaption{font-size:.86rem}}\n<\/style>\n<article class=\"am-vasc\" lang=\"pl\">\n<div class=\"am-hero\">\n<p class=\"am-eyebrow\">ANGIOMEDIC \u2022 Poradnik medyczny \u2022 Aktualizacja: 20.10.2026<\/p>\n<p class=\"am-lead\">Zapalenia naczy\u0144 (vasculitis) mog\u0105 przypomina\u0107 mia\u017cd\u017cyc\u0119, zakrzepic\u0119, choroby sk\u00f3ry albo przewlek\u0142e infekcje. Czasem prowadz\u0105 jednak do uszkodzenia nerek, p\u0142uc, nerw\u00f3w, jelit lub narz\u0105du wzroku.<\/p>\n<p>Wyja\u015bniamy, sk\u0105d si\u0119 bior\u0105, kogo najcz\u0119\u015bciej dotycz\u0105, po jakich objawach mo\u017cna je podejrzewa\u0107, kt\u00f3re badania pomagaj\u0105 ustali\u0107 rozpoznanie oraz na czym polega wsp\u00f3\u0142czesne leczenie. Osobn\u0105 uwag\u0119 po\u015bwi\u0119camy badaniu <strong>USG Doppler naczy\u0144<\/strong>.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"am-points\" aria-label=\"Trzy najwa\u017cniejsze informacje\">\n<div class=\"am-point\"><b>Nie jest to jedna choroba<\/b><span>Poszczeg\u00f3lne zapalenia r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 zaj\u0119tymi naczyniami, przebiegiem i leczeniem.<\/span><\/div>\n<div class=\"am-point\"><b>Rozpoznanie wymaga kilku bada\u0144<\/b><span>Nie istnieje pojedynczy test z krwi wykluczaj\u0105cy wszystkie zapalenia naczy\u0144.<\/span><\/div>\n<div class=\"am-point\"><b>Wczesne leczenie ma znaczenie<\/b><span>Niekt\u00f3re postacie wymagaj\u0105 pilnego podania lek\u00f3w jeszcze przed pe\u0142nym potwierdzeniem choroby.<\/span><\/div>\n<\/p><\/div>\n<nav class=\"am-toc\" aria-label=\"Spis tre\u015bci artyku\u0142u\">\n<h2>Spis tre\u015bci<\/h2>\n<ol>\n<li><a href=\"#am-czym-sa\">Czym s\u0105 zapalenia naczy\u0144?<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#am-przyczyny\">Przyczyny i czynniki ryzyka<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#am-podzial\">Podzia\u0142 i tabela por\u00f3wnawcza<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#am-duze\">Zapalenia du\u017cych naczy\u0144<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#am-srednie\">Zapalenia \u015brednich naczy\u0144<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#am-male\">Zapalenia ma\u0142ych naczy\u0144<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#am-behcet\">Choroba Beh\u00e7eta i inne postacie<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#am-diagnostyka\">Jak wygl\u0105da diagnostyka?<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#am-usg\">Rola USG Doppler<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#am-leczenie\">Nowoczesne metody leczenia<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#am-alarm\">Objawy wymagaj\u0105ce pilnej pomocy<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#am-faq\">Pytania pacjent\u00f3w<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#am-zrodla\">\u0179r\u00f3d\u0142a i wytyczne<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/nav>\n<section id=\"am-czym-sa\">\n<h2>1. Czym s\u0105 zapalenia naczy\u0144?<\/h2>\n<p>Zapalenia naczy\u0144, czyli <em>vasculitides<\/em>, to grupa chor\u00f3b, kt\u00f3rych wsp\u00f3ln\u0105 cech\u0105 jest <strong>proces zapalny obejmuj\u0105cy \u015bcian\u0119 naczynia krwiono\u015bnego<\/strong>. Zale\u017cnie od choroby mog\u0105 by\u0107 zaj\u0119te du\u017ce t\u0119tnice, t\u0119tnice \u015bredniego kalibru, t\u0119tniczki, naczynia w\u0142osowate i \u017cy\u0142ki, a w niekt\u00f3rych postaciach tak\u017ce wi\u0119ksze \u017cy\u0142y.<\/p>\n<p>Zapalenie mo\u017ce prowadzi\u0107 do pogrubienia \u015bciany i zw\u0119\u017cenia \u015bwiat\u0142a naczynia, jego niedro\u017cno\u015bci, powstawania zakrzep\u00f3w lub t\u0119tniak\u00f3w. W ma\u0142ych naczyniach skutkiem bywa przeciekanie krwi do tkanek, widoczne jako plamica, oraz uszkodzenie narz\u0105d\u00f3w, na przyk\u0142ad k\u0142\u0119buszk\u00f3w nerkowych.<\/p>\n<figure class=\"am-illustration\">\n  <img src=\"https:\/\/angiomedic.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/01_zdrowe_vs_zapalne_naczynie.png\" alt=\"Por\u00f3wnanie zdrowej t\u0119tnicy i t\u0119tnicy obj\u0119tej zapaleniem naczy\u0144 \u2013 pogrubienie \u015bciany i zw\u0119\u017cenie \u015bwiat\u0142a.\" width=\"1448\" height=\"1086\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" \/><figcaption>Zdrowe naczynie i naczynie obj\u0119te zapaleniem \u2013 ilustracja pogl\u0105dowa pokazuj\u0105ca pogrubienie \u015bciany, naciek kom\u00f3rek zapalnych i zw\u0119\u017cenie \u015bwiat\u0142a.<\/figcaption><\/figure>\n<div class=\"am-callout\">\n<p><strong>Wa\u017cne rozr\u00f3\u017cnienie:<\/strong> zapalenie naczy\u0144 nie jest synonimem mia\u017cd\u017cycy. Mia\u017cd\u017cyca r\u00f3wnie\u017c zawiera komponent zapalny, lecz jej mechanizm, obraz morfologiczny i leczenie s\u0105 inne. Podobnie <strong>nie ka\u017cda zakrzepica i nie ka\u017cde owrzodzenie podudzia oznaczaj\u0105 zapalenie naczy\u0144<\/strong>.<\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n<section id=\"am-przyczyny\">\n<h2>2. Sk\u0105d bierze si\u0119 zapalenie naczy\u0144?<\/h2>\n<p>Nie ma jednej przyczyny wszystkich postaci choroby. W cz\u0119\u015bci przypadk\u00f3w uk\u0142ad odporno\u015bciowy nieprawid\u0142owo reaguje na sk\u0142adniki w\u0142asnych naczy\u0144. W innych g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 kompleksy immunologiczne, predyspozycje genetyczne, zaka\u017cenia lub reakcje na leki. U wielu chorych nie da si\u0119 wskaza\u0107 pojedynczego czynnika wyzwalaj\u0105cego.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Procesy autoimmunologiczne:<\/strong> m.in. zapalenia zwi\u0105zane z przeciwcia\u0142ami ANCA skierowanymi przeciwko PR3 lub MPO.<\/li>\n<li><strong>Kompleksy immunologiczne:<\/strong> odk\u0142adanie przeciwcia\u0142 i innych bia\u0142ek w drobnych naczyniach, m.in. w zapaleniu zwi\u0105zanym z IgA i krioglobulinach.<\/li>\n<li><strong>Zaka\u017cenia:<\/strong> szczeg\u00f3lnie zwi\u0105zek zaka\u017cenia HBV z cz\u0119\u015bci\u0105 przypadk\u00f3w guzkowego zapalenia t\u0119tnic oraz HCV z zapaleniem krioglobulinemicznym.<\/li>\n<li><strong>Leki i substancje:<\/strong> opisywano m.in. polekowe zapalenia zwi\u0105zane z ANCA, zapalenia ma\u0142ych naczy\u0144 po lekach i zmiany zwi\u0105zane z kokain\u0105 zanieczyszczon\u0105 lewamizolem.<\/li>\n<li><strong>Inne choroby:<\/strong> zapalenie naczy\u0144 mo\u017ce towarzyszy\u0107 toczniowi, reumatoidalnemu zapaleniu staw\u00f3w, niekt\u00f3rym chorobom hematologicznym i nowotworom.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Czy zapalenie naczy\u0144 jest dziedziczne lub zaka\u017ane?<\/strong> Wi\u0119kszo\u015b\u0107 postaci nie dziedziczy si\u0119 w prosty spos\u00f3b i nie przenosi si\u0119 mi\u0119dzy lud\u017ami. Zaka\u017ana mo\u017ce by\u0107 choroba wyzwalaj\u0105ca proces zapalny, np. HBV lub HCV, ale samo zapalenie immunologiczne nie jest zaka\u017ane.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"am-podzial\">\n<h2>3. Rodzaje zapale\u0144 naczy\u0144 \u2013 przejrzysty podzia\u0142<\/h2>\n<p>Najcz\u0119\u015bciej stosuje si\u0119 nazewnictwo <strong>Chapel Hill (CHCC)<\/strong>, kt\u00f3re porz\u0105dkuje schorzenia wed\u0142ug naczy\u0144 najcz\u0119\u015bciej zaj\u0119tych procesem zapalnym. Jest to przede wszystkim system nazewnictwa, a nie samodzielny test diagnostyczny. Jedna choroba mo\u017ce obejmowa\u0107 naczynia r\u00f3\u017cnego kalibru.<\/p>\n<figure class=\"am-illustration\">\n  <img src=\"https:\/\/angiomedic.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/02_podzial_zapalen_naczyn_wedlug_wielkosci.png\" alt=\"Schemat du\u017cych, \u015brednich i ma\u0142ych naczy\u0144 krwiono\u015bnych oraz zmian zapalnych w ich \u015bcianach.\" width=\"1448\" height=\"1086\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" \/><figcaption>Zapalenia naczy\u0144 mog\u0105 obejmowa\u0107 aort\u0119 i du\u017ce t\u0119tnice, t\u0119tnice \u015bredniego kalibru albo t\u0119tniczki, naczynia w\u0142osowate i \u017cy\u0142ki.<\/figcaption><\/figure>\n<div class=\"am-table-wrap\" role=\"region\" aria-label=\"Podzia\u0142 zapale\u0144 naczy\u0144\" tabindex=\"0\">\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Grupa<\/th>\n<th>Przyk\u0142adowe choroby<\/th>\n<th>Najbardziej charakterystyczne problemy<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Du\u017ce naczynia<\/strong><\/td>\n<td>Olbrzymiokom\u00f3rkowe zapalenie t\u0119tnic (GCA), choroba Takayasu<\/td>\n<td>Zw\u0119\u017cenia du\u017cych t\u0119tnic, niedokrwienie, t\u0119tniaki aorty<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>\u015arednie naczynia<\/strong><\/td>\n<td>Guzkowe zapalenie t\u0119tnic (PAN), choroba Kawasaki<\/td>\n<td>Niedokrwienie narz\u0105d\u00f3w, neuropatia, t\u0119tniaki t\u0119tnic narz\u0105dowych lub wie\u0144cowych<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Ma\u0142e naczynia \u2013 ANCA<\/strong><\/td>\n<td>GPA, MPA, EGPA<\/td>\n<td>Choroby nerek, p\u0142uc, zatok, nerw\u00f3w; w EGPA cz\u0119sto astma i eozynofilia<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Ma\u0142e naczynia \u2013 kompleksy immunologiczne<\/strong><\/td>\n<td>Zapalenie IgA, krioglobulinemiczne, pokrzywkowe<\/td>\n<td>Plamica, b\u00f3le staw\u00f3w, neuropatia, zapalenie nerek<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>R\u00f3\u017cna wielko\u015b\u0107 naczy\u0144<\/strong><\/td>\n<td>Choroba Beh\u00e7eta, zesp\u00f3\u0142 Cogana<\/td>\n<td>Zmiany t\u0119tnicze i \u017cylne, zakrzepica lub t\u0119tniaki, zaj\u0119cie oczu i innych narz\u0105d\u00f3w<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Ograniczone do narz\u0105du \/ wt\u00f3rne<\/strong><\/td>\n<td>Sk\u00f3rne zapalenie naczy\u0144, izolowane zapalenie aorty, zapalenia w przebiegu chor\u00f3b uk\u0142adowych<\/td>\n<td>Objawy zale\u017cne od narz\u0105du i choroby podstawowej<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table><\/div>\n<p class=\"am-small\">Skr\u00f3ty: GCA \u2013 giant cell arteritis; GPA \u2013 granulomatosis with polyangiitis; MPA \u2013 microscopic polyangiitis; EGPA \u2013 eosinophilic granulomatosis with polyangiitis; PAN \u2013 polyarteritis nodosa.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"am-duze\">\n<h2>4. Zapalenia du\u017cych naczy\u0144<\/h2>\n<div class=\"am-disease\" id=\"am-gca\">\n<h3>Olbrzymiokom\u00f3rkowe zapalenie t\u0119tnic (GCA, choroba Hortona)<\/h3>\n<div class=\"am-chips\"><span class=\"am-chip\">Zwykle po 50. roku \u017cycia<\/span><span class=\"am-chip\">T\u0119tnice skroniowe i pachowe<\/span><span class=\"am-chip\">Ryzyko utraty wzroku<\/span><\/div>\n<p><span class=\"am-label\">U kogo i dlaczego?<\/span> Choroba wyst\u0119puje niemal wy\u0142\u0105cznie u os\u00f3b po 50. roku \u017cycia, cz\u0119\u015bciej u kobiet. Jest immunologicznie uwarunkowanym zapaleniem du\u017cych i \u015brednich t\u0119tnic. Mo\u017ce wsp\u00f3\u0142istnie\u0107 z polimialgi\u0105 reumatyczn\u0105, czyli b\u00f3lem i sztywno\u015bci\u0105 obr\u0119czy barkowej i biodrowej.<\/p>\n<figure class=\"am-illustration\">\n  <img src=\"https:\/\/angiomedic.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/03_olbrzymiokomorkowe_zapalenie_tetnic.png\" alt=\"Olbrzymiokom\u00f3rkowe zapalenie t\u0119tnic (GCA) \u2013 schemat przebiegu t\u0119tnicy skroniowej i pogrubienia jej \u015bciany.\" width=\"1448\" height=\"1086\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" \/><figcaption>Olbrzymiokom\u00f3rkowe zapalenie t\u0119tnic: okolica skroniowa i przekr\u00f3j zmienionej zapalnie t\u0119tnicy. Wstawka przypominaj\u0105ca USG jest wy\u0142\u0105cznie schematem, nie rzeczywistym obrazem diagnostycznym.<\/figcaption><\/figure>\n<p><span class=\"am-label\">Objawy:<\/span> nowy b\u00f3l g\u0142owy (cz\u0119sto skroniowy), bolesno\u015b\u0107 sk\u00f3ry g\u0142owy podczas czesania, b\u00f3l \u017cuchwy przy \u017cuciu, pogorszenie lub przej\u015bciowa utrata widzenia, podw\u00f3jne widzenie; niekiedy gor\u0105czka, spadek masy cia\u0142a i os\u0142abienie. Przy zaj\u0119ciu t\u0119tnic ko\u0144czyn mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 m\u0119czliwo\u015b\u0107 r\u0105k i os\u0142abienie t\u0119tna.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Diagnostyka:<\/span> OB, CRP, morfologia; <strong>USG t\u0119tnic skroniowych i pachowych<\/strong> z ocen\u0105 pogrubienia \u015bciany i objawu <em>halo<\/em>; w razie potrzeby biopsja t\u0119tnicy skroniowej, MR lub PET\/CT i ocena aorty. Prawid\u0142owe OB\/CRP nie wykluczaj\u0105 wszystkich przypadk\u00f3w.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Leczenie:<\/span> przy du\u017cym podejrzeniu klinicznym szybkie rozpocz\u0119cie glikokortykosteroid\u00f3w, bez oczekiwania na komplet bada\u0144; w odpowiednich przypadkach leczenie oszcz\u0119dzaj\u0105ce steroidy, m.in. tocilizumab lub upadacytynib. Ten ostatni jest zarejestrowany w UE w GCA, ale ze wzgl\u0119du na ryzyka, w tym zaka\u017cenia i powik\u0142ania sercowo-naczyniowe, wymaga szczeg\u00f3lnie ostro\u017cnej kwalifikacji. Post\u0119powanie prowadzi specjalista.<\/p>\n<div class=\"am-warning\">\n<p><strong>Stan pilny:<\/strong> zaburzenia widzenia u osoby z podejrzeniem GCA oznaczaj\u0105 zagro\u017cenie nieodwracaln\u0105 \u015blepot\u0105. Diagnostyka obrazowa nie mo\u017ce op\u00f3\u017ania\u0107 niezb\u0119dnego leczenia.<\/p>\n<\/div><\/div>\n<div class=\"am-disease\" id=\"am-takayasu\">\n<h3>Choroba Takayasu<\/h3>\n<div class=\"am-chips\"><span class=\"am-chip\">Cz\u0119\u015bciej m\u0142ode kobiety<\/span><span class=\"am-chip\">Aorta i jej odga\u0142\u0119zienia<\/span><span class=\"am-chip\">Nier\u00f3wne ci\u015bnienia na ramionach<\/span><\/div>\n<p><span class=\"am-label\">U kogo i dlaczego?<\/span> Najcz\u0119\u015bciej rozpoczyna si\u0119 u os\u00f3b m\u0142odych, zw\u0142aszcza kobiet, cho\u0107 mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 w ka\u017cdym wieku. Jest przewlek\u0142ym zapaleniem aorty i jej g\u0142\u00f3wnych odga\u0142\u0119zie\u0144, mog\u0105cym prowadzi\u0107 do zw\u0119\u017ce\u0144, niedro\u017cno\u015bci i t\u0119tniak\u00f3w.<\/p>\n<figure class=\"am-illustration\">\n  <img src=\"https:\/\/angiomedic.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/04_choroba_takayasu.png\" alt=\"Choroba Takayasu \u2013 zapalenie aorty i g\u0142\u00f3wnych odga\u0142\u0119zie\u0144 ze zw\u0119\u017ceniami t\u0119tnic.\" width=\"1448\" height=\"1086\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" \/><figcaption>Choroba Takayasu \u2013 schematyczny obraz zmian zapalnych aorty i jej odga\u0142\u0119zie\u0144, mog\u0105cych ogranicza\u0107 przep\u0142yw do ko\u0144czyn g\u00f3rnych.<\/figcaption><\/figure>\n<p><span class=\"am-label\">Objawy:<\/span> pocz\u0105tkowo zm\u0119czenie, gor\u0105czka i utrata masy cia\u0142a; p\u00f3\u017aniej m\u0119czliwo\u015b\u0107 ko\u0144czyn podczas wysi\u0142ku, s\u0142abo wyczuwalne t\u0119tno, r\u00f3\u017cnica ci\u015bnienia mi\u0119dzy ramionami, szmery naczyniowe, zawroty g\u0142owy i nadci\u015bnienie nerkopochodne. Mo\u017cliwe jest uszkodzenie aorty i zastawki aortalnej.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Diagnostyka:<\/span> <strong>angio-MR jako preferowane badanie obrazowe<\/strong>; alternatywnie angio-TK, PET\/CT, wybrane odcinki dost\u0119pne w USG Doppler. Parametry zapalne mog\u0105 nie w pe\u0142ni odzwierciedla\u0107 aktywno\u015b\u0107 choroby.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Leczenie:<\/span> glikokortykosteroidy oraz odpowiednio dobrana immunosupresja lub leki biologiczne. Istotne zw\u0119\u017cenia i t\u0119tniaki niekiedy wymagaj\u0105 leczenia naczyniowego; gdy sytuacja pozwala, zabieg planuje si\u0119 przy opanowanym zapaleniu.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<\/section>\n<section id=\"am-srednie\">\n<h2>5. Zapalenia t\u0119tnic \u015bredniego kalibru<\/h2>\n<div class=\"am-disease\" id=\"am-pan\">\n<h3>Guzkowe zapalenie t\u0119tnic (PAN)<\/h3>\n<p><span class=\"am-label\">U kogo i dlaczego?<\/span> Najcz\u0119\u015bciej dotyczy doros\u0142ych. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 przypadk\u00f3w ma pod\u0142o\u017ce immunologiczne, a cz\u0119\u015b\u0107 wi\u0105\u017ce si\u0119 z zaka\u017ceniem HBV. Klasyczne PAN obejmuje t\u0119tnice \u015brednie i ma\u0142e, ale <strong>nie powoduje typowego k\u0142\u0119buszkowego zapalenia nerek<\/strong>, charakterystycznego dla zapale\u0144 drobnych naczy\u0144.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Objawy:<\/span> gor\u0105czka, spadek masy cia\u0142a, b\u00f3le mi\u0119\u015bni i brzucha, nadci\u015bnienie, zmiany sk\u00f3rne (guzki, owrzodzenia, siateczkowate zasinienie), neuropatia z nag\u0142ym os\u0142abieniem konkretnego nerwu, np. opadaniem stopy. Niedokrwienie jelit mo\u017ce by\u0107 bardzo gro\u017ane.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Diagnostyka:<\/span> ocena narz\u0105d\u00f3w i marker\u00f3w zapalenia, badania w kierunku HBV, biopsja sk\u00f3ry lub nerwu w uzasadnionych przypadkach, angio-TK\/MR lub angiografia t\u0119tnic narz\u0105dowych. Mog\u0105 uwidoczni\u0107 si\u0119 zw\u0119\u017cenia i mikrot\u0119tniaki.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Leczenie:<\/span> w ci\u0119\u017ckich postaciach glikokortykosteroidy i cyklofosfamid; w innych schematy dostosowane do aktywno\u015bci choroby. Przy zaka\u017ceniu HBV niezb\u0119dne jest leczenie przeciwwirusowe.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"am-disease\" id=\"am-kawasaki\">\n<h3>Choroba Kawasaki<\/h3>\n<p><span class=\"am-label\">U kogo i dlaczego?<\/span> Przede wszystkim u dzieci poni\u017cej 5 lat. Dok\u0142adna przyczyna nie jest znana; uwa\u017ca si\u0119, \u017ce reakcja zapalna rozwija si\u0119 u podatnych dzieci po kontakcie z nieustalonym czynnikiem \u015brodowiskowym lub zaka\u017anym.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Objawy:<\/span> utrzymuj\u0105ca si\u0119 gor\u0105czka, zaczerwienione spoj\u00f3wki, czerwone i sp\u0119kane wargi, tzw. malinowy j\u0119zyk, wysypka, obrz\u0119k lub zaczerwienienie d\u0142oni i st\u00f3p oraz powi\u0119kszone w\u0119z\u0142y ch\u0142onne szyi. Nie wszystkie objawy musz\u0105 wyst\u0105pi\u0107 r\u00f3wnocze\u015bnie.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Diagnostyka:<\/span> rozpoznanie kliniczne wspierane badaniami laboratoryjnymi i <strong>echokardiografi\u0105<\/strong> w celu oceny t\u0119tnic wie\u0144cowych. Najwa\u017cniejszym powik\u0142aniem s\u0105 ich poszerzenia i t\u0119tniaki.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Leczenie:<\/span> pilne leczenie szpitalne z u\u017cyciem do\u017cylnych immunoglobulin; dodatkowo kwas acetylosalicylowy wed\u0142ug schematu pediatrycznego, a u dzieci o podwy\u017cszonym ryzyku inne leki przeciwzapalne. Samodzielne podawanie aspiryny dziecku jest niewskazane.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<\/section>\n<section id=\"am-male\">\n<h2>6. Zapalenia ma\u0142ych naczy\u0144<\/h2>\n<p>W tej grupie szczeg\u00f3lne znaczenie ma odr\u00f3\u017cnienie zapale\u0144 <strong>zwi\u0105zanych z ANCA<\/strong> od chor\u00f3b wywo\u0142ywanych g\u0142\u00f3wnie przez kompleksy immunologiczne. Obie grupy mog\u0105 powodowa\u0107 plamic\u0119, uszkodzenie nerek lub nerw\u00f3w, ale maj\u0105 odmienne mechanizmy i leczenie.<\/p>\n<figure class=\"am-illustration\">\n  <img src=\"https:\/\/angiomedic.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/05_zapalenie_malych_naczyn.png\" alt=\"Uk\u0142adowe zapalenia ma\u0142ych naczy\u0144 \u2013 mo\u017cliwe zaj\u0119cie zatok, p\u0142uc, nerek, sk\u00f3ry i nerw\u00f3w.\" width=\"1448\" height=\"1086\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" \/><figcaption>Uk\u0142adowe zapalenia ma\u0142ych naczy\u0144 mog\u0105 zajmowa\u0107 wiele narz\u0105d\u00f3w: zatoki, p\u0142uca, nerki, sk\u00f3r\u0119 i nerwy obwodowe. Ilustracja pogl\u0105dowa.<\/figcaption><\/figure>\n<div class=\"am-disease\" id=\"am-gpa\">\n<h3>Ziarniniakowato\u015b\u0107 z zapaleniem naczy\u0144 (GPA; dawniej choroba Wegenera)<\/h3>\n<p><span class=\"am-label\">U kogo i dlaczego?<\/span> Najcz\u0119\u015bciej u doros\u0142ych. Jest to autoimmunologiczne zapalenie naczy\u0144, cz\u0119sto zwi\u0105zane z przeciwcia\u0142ami <strong>PR3-ANCA<\/strong>.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Objawy:<\/span> przewlek\u0142e, nietypowo przebiegaj\u0105ce zapalenie nosa i zatok, strupy i krwawienia z nosa, niedos\u0142uch, nawracaj\u0105ce zapalenie ucha, guzki lub nacieki w p\u0142ucach, krwioplucie, plamica i zapalenie nerek. Zaj\u0119cie nerek mo\u017ce pocz\u0105tkowo nie dawa\u0107 objaw\u00f3w.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Diagnostyka:<\/span> PR3-ANCA i MPO-ANCA w odpowiednim kontek\u015bcie, badanie og\u00f3lne moczu, kreatynina, obrazowanie klatki piersiowej i zatok; w razie wskaza\u0144 biopsja nerki lub innego narz\u0105du.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Leczenie:<\/span> w postaciach zagra\u017caj\u0105cych narz\u0105dom zwykle glikokortykosteroidy oraz rytuksymab albo cyklofosfamid, nast\u0119pnie terapia podtrzymuj\u0105ca (cz\u0119sto rytuksymab). U wybranych chorych mo\u017cliwe zastosowanie awakopanu w strategii ograniczania steroid\u00f3w.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"am-disease\" id=\"am-mpa\">\n<h3>Mikroskopowe zapalenie naczy\u0144 (MPA)<\/h3>\n<p><span class=\"am-label\">U kogo i dlaczego?<\/span> Wyst\u0119puje g\u0142\u00f3wnie u doros\u0142ych i cz\u0119sto wi\u0105\u017ce si\u0119 z przeciwcia\u0142ami <strong>MPO-ANCA<\/strong>. W odr\u00f3\u017cnieniu od GPA zwykle nie wyst\u0119puje ziarniniakowe zapalenie narz\u0105d\u00f3w.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Objawy:<\/span> krwinkomocz, bia\u0142komocz, szybko pogarszaj\u0105ca si\u0119 czynno\u015b\u0107 nerek, os\u0142abienie, plamica, neuropatia i objawy p\u0142ucne. Krwawienie p\u0119cherzykowe mo\u017ce objawia\u0107 si\u0119 duszno\u015bci\u0105 i krwiopluciem, ale nie zawsze krwioplucie jest obecne.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Diagnostyka:<\/span> badanie moczu i osadu, kreatynina\/eGFR, MPO-ANCA i PR3-ANCA, badania obrazowe p\u0142uc; cz\u0119sto biopsja nerki.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Leczenie:<\/span> w ci\u0119\u017ckich postaciach rytuksymab lub cyklofosfamid z glikokortykosteroidami; mo\u017cliwy awakopan u odpowiednio zakwalifikowanych pacjent\u00f3w. W wybranych przypadkach ci\u0119\u017ckiej choroby nerek rozwa\u017ca si\u0119 wymian\u0119 osocza.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"am-disease\" id=\"am-egpa\">\n<h3>Eozynofilowa ziarniniakowato\u015b\u0107 z zapaleniem naczy\u0144 (EGPA; dawniej zesp\u00f3\u0142 Churga\u2013Strauss)<\/h3>\n<p><span class=\"am-label\">U kogo i dlaczego?<\/span> Najcz\u0119\u015bciej u doros\u0142ych z astm\u0105 i przewlek\u0142\u0105 chorob\u0105 nosa oraz zatok. Kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 eozynofile; ANCA stwierdza si\u0119 tylko u cz\u0119\u015bci pacjent\u00f3w.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Objawy:<\/span> astma, polipy nosa, eozynofilia, nacieki w p\u0142ucach, sk\u00f3rna plamica, b\u00f3le brzucha, neuropatia obwodowa, czasem zaj\u0119cie mi\u0119\u015bnia sercowego \u2014 jedno z najpowa\u017cniejszych powik\u0142a\u0144.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Diagnostyka:<\/span> morfologia z liczb\u0105 eozynofil\u00f3w (mo\u017ce by\u0107 obni\u017cona przez wcze\u015bniejsze steroidy), ocena p\u0142uc i zatok, badania neurologiczne oraz kardiologiczne, w tym echokardiografia i w razie wskaza\u0144 MR serca; oznaczenie ANCA i niekiedy biopsja.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Leczenie:<\/span> glikokortykosteroidy; przy zaj\u0119ciu narz\u0105d\u00f3w zagra\u017caj\u0105cym \u017cyciu dodatkowa immunosupresja. W nawrotowej lub opornej chorobie bez aktualnych objaw\u00f3w zagra\u017caj\u0105cych narz\u0105dom stosuje si\u0119 m.in. <strong>mepolizumab<\/strong>.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"am-disease\" id=\"am-iga\">\n<h3>Zapalenie naczy\u0144 zwi\u0105zane z IgA (IgAV; dawniej plamica Sch\u00f6nleina\u2013Henocha)<\/h3>\n<p><span class=\"am-label\">U kogo i dlaczego?<\/span> Najcz\u0119\u015bciej u dzieci, nierzadko po infekcji dr\u00f3g oddechowych; mo\u017cliwe r\u00f3wnie\u017c u doros\u0142ych. Choroba wi\u0105\u017ce si\u0119 z odk\u0142adaniem immunoglobuliny A w drobnych naczyniach.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Objawy:<\/span> niebledn\u0105ca przy ucisku plamica na podudziach i po\u015bladkach, b\u00f3le staw\u00f3w, b\u00f3le brzucha i czasem krwawienie z przewodu pokarmowego. Mo\u017cliwe jest zapalenie nerek.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Diagnostyka:<\/span> badanie kliniczne, mocz (krwinkomocz, bia\u0142komocz), ci\u015bnienie t\u0119tnicze, kreatynina\/eGFR. U wybranych chorych wykonuje si\u0119 biopsj\u0119 sk\u00f3ry lub nerki. Kontrola nerek jest potrzebna r\u00f3wnie\u017c po ust\u0105pieniu zmian sk\u00f3rnych.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Leczenie:<\/span> przy \u0142agodnym przebiegu leczenie objawowe; przy istotnym zaj\u0119ciu nerek lub narz\u0105d\u00f3w terapia nefrologiczna i niekiedy immunosupresyjna. <strong>Steroid\u00f3w nie podaje si\u0119 rutynowo wy\u0142\u0105cznie w celu zapobiegania zapaleniu nerek<\/strong>.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"am-disease\" id=\"am-krio\">\n<h3>Krioglobulinemiczne zapalenie naczy\u0144<\/h3>\n<p><span class=\"am-label\">U kogo i dlaczego?<\/span> U os\u00f3b z krioglobulinami \u2014 bia\u0142kami, kt\u00f3re mog\u0105 wytr\u0105ca\u0107 si\u0119 w niskiej temperaturze \u2014 szczeg\u00f3lnie w przebiegu przewlek\u0142ego HCV, zespo\u0142u Sj\u00f6grena lub chor\u00f3b limfoproliferacyjnych.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Objawy:<\/span> plamica na nogach, os\u0142abienie, b\u00f3le staw\u00f3w, neuropatia, owrzodzenia i zapalenie nerek. Rzadziej ci\u0119\u017ckie niedokrwienie sk\u00f3ry lub narz\u0105d\u00f3w.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Diagnostyka:<\/span> krioglobuliny z zachowaniem <strong>w\u0142a\u015bciwej temperatury pobrania i transportu pr\u00f3bki<\/strong>, C4 i C3, czynnik reumatoidalny, badania w kierunku HCV\/HBV, funkcja nerek i mocz.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Leczenie:<\/span> przede wszystkim leczenie przyczyny \u2014 m.in. terapia przeciwwirusowa HCV. Ci\u0119\u017cka choroba mo\u017ce wymaga\u0107 rytuksymabu, glikokortykosteroid\u00f3w, a w wybranych sytuacjach plazmaferezy.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"am-disease\" id=\"am-skora\">\n<h3>Sk\u00f3rne zapalenie ma\u0142ych naczy\u0144 (cz\u0119sto leukocytoklastyczne)<\/h3>\n<p><span class=\"am-label\">U kogo i dlaczego?<\/span> W ka\u017cdym wieku; mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 po infekcji, po zastosowaniu leku lub w przebiegu innej choroby. U cz\u0119\u015bci pacjent\u00f3w jest ograniczone do sk\u00f3ry i nie stwierdza si\u0119 choroby og\u00f3lnoustrojowej.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Objawy:<\/span> wyczuwalne dotykiem, purpurowe zmiany na podudziach, czasem p\u0119cherze, martwica i owrzodzenia. Zmiany zwykle nie bledn\u0105 pod uciskiem.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Diagnostyka:<\/span> ocena lek\u00f3w i niedawnych infekcji, badanie moczu i funkcji nerek; cz\u0119sto biopsja \u015bwie\u017cej zmiany sk\u00f3rnej z badaniem histopatologicznym i immunofluorescencj\u0105.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Leczenie:<\/span> usuni\u0119cie czynnika wyzwalaj\u0105cego, leczenie miejscowe lub objawowe; przy nawrotach i ci\u0119\u017cszych zmianach odpowiednie leczenie specjalistyczne. Nie ka\u017cda posta\u0107 wymaga og\u00f3lnoustrojowych steroid\u00f3w.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<\/section>\n<section id=\"am-behcet\">\n<h2>7. Choroba Beh\u00e7eta i inne szczeg\u00f3lne postacie<\/h2>\n<div class=\"am-disease\" id=\"am-behcet-choroba\">\n<h3>Choroba Beh\u00e7eta \u2013 zapalenie t\u0119tnic i \u017cy\u0142<\/h3>\n<div class=\"am-chips\"><span class=\"am-chip\">Nawracaj\u0105ce afty<\/span><span class=\"am-chip\">Zapalenie oczu<\/span><span class=\"am-chip\">Zakrzepica \u017cylna i t\u0119tniaki<\/span><\/div>\n<p><span class=\"am-label\">U kogo i dlaczego?<\/span> Najcz\u0119\u015bciej zaczyna si\u0119 u m\u0142odych doros\u0142ych. Wyst\u0119puje na ca\u0142ym \u015bwiecie, z wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119sto\u015bci\u0105 m.in. w regionie \u015br\u00f3dziemnomorskim i cz\u0119\u015bci Azji. Jest chorob\u0105 zapaln\u0105 o z\u0142o\u017conym pod\u0142o\u017cu genetycznym i immunologicznym.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Objawy:<\/span> nawracaj\u0105ce bolesne afty w jamie ustnej, owrzodzenia narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych, zmiany sk\u00f3rne, zapalenie b\u0142ony naczyniowej oka i b\u00f3le staw\u00f3w. Mo\u017cliwe jest zaj\u0119cie jelit oraz uk\u0142adu nerwowego.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Powik\u0142ania naczyniowe:<\/span> zakrzepica \u017cy\u0142 g\u0142\u0119bokich n\u00f3g, \u017cy\u0142 jamy brzusznej i zatok \u017cylnych m\u00f3zgu, a tak\u017ce t\u0119tniaki \u2014 szczeg\u00f3lnie gro\u017ane w t\u0119tnicach p\u0142ucnych. Zakrzepica w Beh\u00e7ecie jest zwi\u0105zana z zapaleniem \u015bciany naczyniowej, dlatego leczenie r\u00f3\u017cni si\u0119 od leczenia klasycznej \u017cylnej choroby zakrzepowo-zatorowej.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Diagnostyka:<\/span> rozpoznanie na podstawie charakterystycznego obrazu klinicznego, oceny okulistycznej i narz\u0105dowej; przy podejrzeniu zmian naczyniowych USG Doppler, angio-TK lub angio-MR zale\u017cnie od lokalizacji.<\/p>\n<p><span class=\"am-label\">Leczenie:<\/span> kolchicyna w zmianach sk\u00f3rno-\u015bluz\u00f3wkowych i stawowych; przy zaj\u0119ciu narz\u0105d\u00f3w immunosupresja, w ci\u0119\u017ckich postaciach m.in. leki anty-TNF. Wytyczne EULAR 2025, opublikowane w 2026 r., podkre\u015blaj\u0105 stosowanie glikokortykosteroid\u00f3w i immunosupresji (preferencyjnie przeciwcia\u0142 anty-TNF) przy ostrej zakrzepicy zwi\u0105zanej z chorob\u0105.<\/p>\n<div class=\"am-callout\">\n<p><strong>Antykoagulacja w chorobie Beh\u00e7eta:<\/strong> leki przeciwkrzepliwe mo\u017cna rozwa\u017cy\u0107 jako dodatek u wybranych chorych z zakrzepic\u0105, pod warunkiem niskiego ryzyka krwawienia i <strong>wykluczenia wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych t\u0119tniak\u00f3w t\u0119tnic p\u0142ucnych<\/strong>. Nie s\u0105 one automatycznym zamiennikiem leczenia przeciwzapalnego.<\/p>\n<\/div><\/div>\n<div class=\"am-disease\">\n<h3>Inne schorzenia, o kt\u00f3rych warto wiedzie\u0107<\/h3>\n<ul>\n<li><strong>Pokrzywkowe zapalenie naczy\u0144:<\/strong> b\u0105ble przypominaj\u0105ce pokrzywk\u0119, cz\u0119sto utrzymuj\u0105ce si\u0119 ponad dob\u0119, bywaj\u0105 bolesne i mog\u0105 pozostawia\u0107 przebarwienia. W cz\u0119\u015bci przypadk\u00f3w wyst\u0119puje obni\u017cenie st\u0119\u017cenia dope\u0142niacza i zaj\u0119cie narz\u0105d\u00f3w.<\/li>\n<li><strong>Choroba anty-GBM:<\/strong> uszkodzenie naczy\u0144 w\u0142osowatych k\u0142\u0119buszk\u00f3w nerkowych i czasem p\u0142uc przez autoprzeciwcia\u0142a; mo\u017ce powodowa\u0107 gwa\u0142towne pogorszenie funkcji nerek i krwawienie p\u0119cherzykowe. Jest stanem wymagaj\u0105cym pilnej diagnostyki i leczenia.<\/li>\n<li><strong>Zapalenie naczy\u0144 w toczniu i reumatoidalnym zapaleniu staw\u00f3w:<\/strong> wt\u00f3rne zaj\u0119cie sk\u00f3ry, nerw\u00f3w lub narz\u0105d\u00f3w; spos\u00f3b leczenia zale\u017cy od choroby podstawowej.<\/li>\n<li><strong>Pierwotne zapalenie naczy\u0144 o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego:<\/strong> rzadka choroba dotycz\u0105ca naczy\u0144 m\u00f3zgu lub rdzenia, wymagaj\u0105ca diagnostyki w wyspecjalizowanym o\u015brodku.<\/li>\n<li><strong>Zesp\u00f3\u0142 Cogana:<\/strong> rzadka choroba zwi\u0105zana z zapaleniem oczu oraz objawami audiowestybularnymi (upo\u015bledzenie s\u0142uchu, zawroty g\u0142owy); mo\u017cliwe jest zapalenie aorty.<\/li>\n<\/ul><\/div>\n<div class=\"am-disease\" id=\"am-buerger\">\n<h3>Choroba Buergera \u2013 wa\u017cna choroba w diagnostyce r\u00f3\u017cnicowej<\/h3>\n<p><strong>Zakrzepowo-zarostowe zapalenie naczy\u0144<\/strong> (choroba Buergera) jest odr\u0119bn\u0105 chorob\u0105 zapalno-zakrzepow\u0105 ma\u0142ych i \u015brednich t\u0119tnic oraz \u017cy\u0142, silnie zwi\u0105zan\u0105 z u\u017cywaniem tytoniu. Objawia si\u0119 b\u00f3lem niedokrwiennym palc\u00f3w, trudno goj\u0105cymi si\u0119 ranami i martwic\u0105, czasem migruj\u0105cym zakrzepowym zapaleniem \u017cy\u0142 powierzchownych.<\/p>\n<p>Podstaw\u0105 post\u0119powania jest <strong>ca\u0142kowite zaprzestanie palenia i u\u017cywania tytoniu<\/strong>. Choroba Buergera nie jest typow\u0105 og\u00f3lnoustrojow\u0105 chorob\u0105 autoimmunologiczn\u0105 wymagaj\u0105c\u0105 rutynowego leczenia glikokortykosteroidami.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<\/section>\n<section id=\"am-diagnostyka\">\n<h2>8. Diagnostyka \u2013 jakie badania s\u0105 potrzebne?<\/h2>\n<p>Nie istnieje jeden \u201epanel na zapalenie naczy\u0144\u201d, kt\u00f3ry rozstrzyga o wszystkich rozpoznaniach. Lekarz najpierw ocenia, <strong>kt\u00f3re narz\u0105dy mog\u0105 by\u0107 zaj\u0119te i czy wyst\u0119puje zagro\u017cenie ich funkcji<\/strong>, a nast\u0119pnie dobiera badania. R\u00f3wnie wa\u017cne jest wykluczenie chor\u00f3b mog\u0105cych na\u015bladowa\u0107 vasculitis: zaka\u017ce\u0144, mia\u017cd\u017cycy, zatorowo\u015bci, nowotwor\u00f3w, zaburze\u0144 krzepni\u0119cia czy niekt\u00f3rych nie-zapalnych chor\u00f3b naczy\u0144.<\/p>\n<div class=\"am-flow\" aria-label=\"Trzy etapy diagnostyki\">\n<div class=\"am-step\"><span class=\"am-number\">1<\/span><b>Objawy i badanie lekarskie<\/b><\/p>\n<p>Wiek, leki, zaka\u017cenia, plamica, t\u0119tno, r\u00f3\u017cnice ci\u015bnie\u0144, objawy z oczu, nosa, p\u0142uc i uk\u0142adu nerwowego.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"am-step\"><span class=\"am-number\">2<\/span><b>Badania krwi i moczu<\/b><\/p>\n<p>OB, CRP, morfologia, kreatynina, eGFR, osad moczu, bia\u0142komocz; testy immunologiczne zgodnie z podejrzeniem.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"am-step\"><span class=\"am-number\">3<\/span><b>Obrazowanie lub biopsja<\/b><\/p>\n<p>USG Doppler, angio-MR\/TK, PET\/CT, TK p\u0142uc albo biopsja sk\u00f3ry, nerki lub innej tkanki.<\/p>\n<\/div><\/div>\n<h3>Badania laboratoryjne<\/h3>\n<ul>\n<li><strong>Badania podstawowe:<\/strong> morfologia z rozmazem i liczb\u0105 eozynofil\u00f3w, OB\/CRP, kreatynina\/eGFR, badanie og\u00f3lne moczu z ocen\u0105 osadu i bia\u0142komoczu.<\/li>\n<li><strong>Badania ukierunkowane:<\/strong> PR3-ANCA, MPO-ANCA, ANA i inne autoprzeciwcia\u0142a wed\u0142ug obrazu klinicznego, C3\/C4, krioglobuliny, przeciwcia\u0142a anty-GBM, badania HBV\/HCV.<\/li>\n<li><strong>Ocena narz\u0105d\u00f3w:<\/strong> zale\u017cnie od objaw\u00f3w badania kardiologiczne, pulmonologiczne, neurologiczne, okulistyczne lub nefrologiczne.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Uwaga na interpretacj\u0119 wyniku ANCA:<\/strong> dodatni test nie jest samodzielnym rozpoznaniem zapalenia naczy\u0144, a ujemny wynik nie wyklucza wszystkich jego postaci. Podobnie prawid\u0142owe CRP nie gwarantuje braku aktywnego zapalenia naczy\u0144.<\/p>\n<h3>Kiedy potrzebna jest biopsja?<\/h3>\n<p>Biopsja jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cna przy podejrzeniu zapalenia nerek, zmian sk\u00f3rnych oraz w niekt\u00f3rych przypadkach GCA. Nie ka\u017cda lokalizacja nadaje si\u0119 do bezpiecznego pobrania wycinka. <strong>W stanach zagro\u017cenia narz\u0105du wykonanie biopsji nie powinno op\u00f3\u017ania\u0107 niezb\u0119dnego leczenia.<\/strong><\/p>\n<\/section>\n<section id=\"am-usg\">\n<h2>9. Jak\u0105 rol\u0119 odgrywa USG Doppler w zapaleniach naczy\u0144?<\/h2>\n<p>W angiologii i ultrasonografii naczyniowej znaczenie ma nie tylko wykrycie zw\u0119\u017cenia, lecz tak\u017ce <strong>ocena morfologii \u015bciany t\u0119tnicy<\/strong>. Zapalenie mo\u017ce powodowa\u0107 koncentryczne pogrubienie \u015bciany, zmiany echogeniczno\u015bci, zw\u0119\u017cenie \u015bwiat\u0142a i zaburzenia hemodynamiki.<\/p>\n<h3>GCA \u2013 badanie t\u0119tnic skroniowych i pachowych<\/h3>\n<p>Aktualizacja EULAR dotycz\u0105ca obrazowania du\u017cych naczy\u0144 (2023; publikacja 2024) wskazuje <strong>USG jako badanie obrazowe pierwszego wyboru przy podejrzeniu GCA<\/strong>, przy odpowiednim do\u015bwiadczeniu osoby badaj\u0105cej i szybkiej dost\u0119pno\u015bci. Standardowy zakres powinien obejmowa\u0107 t\u0119tnice skroniowe i pachowe. Kluczowy jest <em>halo sign<\/em>: zwykle jednorodne, hipoechogeniczne pogrubienie \u015bciany naczynia, cz\u0119sto utrzymuj\u0105ce si\u0119 podczas ucisku g\u0142owic\u0105.<\/p>\n<h3>Takayasu \u2013 ocena zw\u0119\u017ce\u0144 i \u015bciany naczy\u0144<\/h3>\n<p>USG mo\u017ce uwidoczni\u0107 d\u0142ugoodcinkowe pogrubienie \u015bciany t\u0119tnicy szyjnej, podobojczykowej czy pachowej oraz zaburzenia pr\u0119dko\u015bci przep\u0142ywu. Ze wzgl\u0119du na ograniczon\u0105 widoczno\u015b\u0107 aorty piersiowej <strong>preferowanym badaniem pierwszego wyboru w podejrzeniu Takayasu pozostaje MR<\/strong>, a nie samo USG.<\/p>\n<h3>Zmiany w naczyniach ko\u0144czyn i zakrzepica<\/h3>\n<p>USG Doppler mo\u017ce tak\u017ce ocenia\u0107 przep\u0142yw w t\u0119tnicach ko\u0144czyn, lokalizacj\u0119 zw\u0119\u017cenia lub niedro\u017cno\u015bci, a w uk\u0142adzie \u017cylnym obecno\u015b\u0107 zakrzepicy. Przy chorobie Beh\u00e7eta jest przydatne w wykrywaniu zakrzepicy \u017cy\u0142 dost\u0119pnych badaniu, cho\u0107 nie zast\u0119puje obrazowania \u017cy\u0142 jamy brzusznej, m\u00f3zgu czy t\u0119tnic p\u0142ucnych.<\/p>\n<div class=\"am-callout\">\n<p><strong>Granica metody:<\/strong> prawid\u0142owe USG Doppler du\u017cych t\u0119tnic ko\u0144czyn <strong>nie wyklucza zapalenia ma\u0142ych naczy\u0144<\/strong>. W GPA, MPA, IgAV i innych zapaleniach naczy\u0144 w\u0142osowatych najwa\u017cniejsze zmiany mog\u0105 znajdowa\u0107 si\u0119 w nerkach, p\u0142ucach albo sk\u00f3rze i pozostawa\u0107 niewidoczne w standardowym badaniu naczyniowym.<\/p>\n<\/div>\n<p>W monitorowaniu choroby obrazowanie dobiera si\u0119 indywidualnie. Rutynowe powtarzanie USG, MR lub PET\/CT przy ka\u017cdym kontakcie, bez wskaza\u0144 klinicznych, nie jest zasad\u0105 obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 wszystkich pacjent\u00f3w.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"am-leczenie\">\n<h2>10. Jak leczy si\u0119 zapalenia naczy\u0144?<\/h2>\n<p>Celem terapii jest szybkie zahamowanie aktywnego zapalenia, zapobie\u017cenie nieodwracalnemu uszkodzeniu narz\u0105d\u00f3w i utrzymanie remisji przy mo\u017cliwie ma\u0142ej toksyczno\u015bci leczenia. Schemat leczenia zale\u017cy od <strong>konkretnej choroby, ci\u0119\u017cko\u015bci jej przebiegu oraz zaj\u0119cia narz\u0105d\u00f3w<\/strong>.<\/p>\n<div class=\"am-table-wrap\" role=\"region\" aria-label=\"G\u0142\u00f3wne metody leczenia zapale\u0144 naczy\u0144\" tabindex=\"0\">\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Rodzaj terapii<\/th>\n<th>Przyk\u0142ady<\/th>\n<th>Najwa\u017cniejsze zastosowanie<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Glikokortykosteroidy<\/strong><\/td>\n<td>Prednizon, metyloprednizolon<\/td>\n<td>Szybkie opanowanie aktywnego zapalenia; istotne dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane przy d\u0142ugim stosowaniu<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Leki immunosupresyjne<\/strong><\/td>\n<td>Metotreksat, azatiopryna, mykofenolan, cyklofosfamid<\/td>\n<td>Indukcja remisji lub leczenie podtrzymuj\u0105ce w zale\u017cno\u015bci od rozpoznania<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Leki biologiczne<\/strong><\/td>\n<td>Rytuksymab, tocilizumab, inhibitory TNF-\u03b1, mepolizumab<\/td>\n<td>Wybrane postacie AAV, GCA, Beh\u00e7eta i EGPA<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Leczenie celowane<\/strong><\/td>\n<td>Awakopan, upadacytynib<\/td>\n<td>Wybrane wskazania w GPA\/MPA lub GCA; konieczna ocena bezpiecze\u0144stwa i kwalifikacja<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Leczenie zaka\u017cenia<\/strong><\/td>\n<td>Leki przeciwwirusowe HBV\/HCV<\/td>\n<td>Postacie zwi\u0105zane z zaka\u017ceniem wirusowym<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Leczenie interwencyjne<\/strong><\/td>\n<td>Embolizacja, zabieg wewn\u0105trznaczyniowy, operacja<\/td>\n<td>Wybrane t\u0119tniaki, zw\u0119\u017cenia i powik\u0142ania; nie zast\u0119puje kontroli zapalenia<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table><\/div>\n<p>Wsp\u00f3\u0142czesne zalecenia k\u0142ad\u0105 nacisk na ograniczanie d\u0142ugotrwa\u0142ej ekspozycji na steroidy. U chorych przyjmuj\u0105cych leki immunosupresyjne konieczne s\u0105 m.in. kontrola morfologii i funkcji narz\u0105d\u00f3w, ocena zaka\u017ce\u0144, szczepie\u0144, dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych oraz profilaktyka powik\u0142a\u0144 dobrana do rodzaju terapii.<\/p>\n<p><strong>Czy mo\u017cna ca\u0142kowicie wyzdrowie\u0107?<\/strong> Wiele postaci da si\u0119 wprowadzi\u0107 w remisj\u0119. Cz\u0119\u015b\u0107 przebiega nawrotowo i wymaga wieloletniej kontroli. Prawid\u0142owe samopoczucie nie zawsze wyklucza aktywne zaj\u0119cie nerek albo utrwalone zmiany w t\u0119tnicach.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"am-alarm\">\n<h2>11. Objawy alarmowe \u2013 kiedy potrzebna jest pilna pomoc?<\/h2>\n<div class=\"am-warning\">\n<p><strong>Natychmiastowej oceny medycznej wymagaj\u0105:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>nag\u0142a utrata wzroku, nowe znaczne zaburzenie widzenia lub podw\u00f3jne widzenie przy podejrzeniu GCA;<\/li>\n<li>nag\u0142y niedow\u0142ad, zaburzenia mowy, silny nowy b\u00f3l g\u0142owy z objawami neurologicznymi;<\/li>\n<li>krwioplucie, szybko narastaj\u0105ca duszno\u015b\u0107 lub b\u00f3l w klatce piersiowej;<\/li>\n<li>gwa\u0142towny spadek ilo\u015bci moczu lub szybko pogarszaj\u0105ca si\u0119 czynno\u015b\u0107 nerek;<\/li>\n<li>nag\u0142y b\u00f3l, zbledni\u0119cie i och\u0142odzenie ko\u0144czyny z zaburzeniami czucia lub ruchu;<\/li>\n<li>silny b\u00f3l brzucha, objawy krwawienia z przewodu pokarmowego albo szybko nasilaj\u0105ca si\u0119 plamica z gor\u0105czk\u0105 i z\u0142ym stanem og\u00f3lnym.<\/li>\n<\/ul>\n<p>W razie gwa\u0142townych objaw\u00f3w nale\u017cy korzysta\u0107 z pomocy ratunkowej (112) lub SOR. Nie nale\u017cy czeka\u0107 na planow\u0105 wizyt\u0119 ani samodzielnie rozpoczyna\u0107 leczenia immunosupresyjnego.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<\/section>\n<section id=\"am-faq\" class=\"am-faq\">\n<h2>12. Najcz\u0119stsze pytania pacjent\u00f3w<\/h2>\n<details>\n<summary>Czy ka\u017cdy podwy\u017cszony wynik CRP oznacza zapalenie naczy\u0144?<\/summary>\n<p>Nie. CRP jest nieswoistym wska\u017anikiem zapalenia i ro\u015bnie r\u00f3wnie\u017c w zaka\u017ceniach oraz wielu innych chorobach. Prawid\u0142owe CRP nie wyklucza wszystkich zapale\u0144 naczy\u0144.<\/p>\n<\/details>\n<details>\n<summary>Czy dodatni wynik ANCA oznacza, \u017ce mam vasculitis?<\/summary>\n<p>Nie. Wynik interpretuje si\u0119 \u0142\u0105cznie z objawami, badaniem moczu, funkcj\u0105 nerek, obrazowaniem, a czasem biopsj\u0105. W dodatku nie wszystkie postacie zapalenia naczy\u0144 wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z ANCA.<\/p>\n<\/details>\n<details>\n<summary>Czy zapalenie naczy\u0144 mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 zakrzepic\u0119?<\/summary>\n<p>Tak, w niekt\u00f3rych chorobach, zw\u0142aszcza w chorobie Beh\u00e7eta. Nie oznacza to jednak, \u017ce ka\u017cda zakrzepica ma pod\u0142o\u017ce zapalne. Leczenie przeciwkrzepliwe i immunosupresyjne nie s\u0105 terapiami zamiennymi.<\/p>\n<\/details>\n<details>\n<summary>Czy prawid\u0142owe USG Doppler wyklucza zapalenie naczy\u0144?<\/summary>\n<p>Nie. USG jest szczeg\u00f3lnie przydatne w ocenie okre\u015blonych du\u017cych i \u015brednich t\u0119tnic oraz zakrzepicy \u017cy\u0142 dost\u0119pnych badaniu. Nie uwidacznia jednak wi\u0119kszo\u015bci naczy\u0144 w\u0142osowatych w nerkach, p\u0142ucach czy sk\u00f3rze.<\/p>\n<\/details>\n<details>\n<summary>Do jakiego specjalisty nale\u017cy si\u0119 zg\u0142osi\u0107?<\/summary>\n<p>Najcz\u0119\u015bciej diagnostyk\u0105 i leczeniem og\u00f3lnoustrojowych zapale\u0144 naczy\u0144 kieruje reumatolog, wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c zale\u017cnie od objaw\u00f3w z nefrologiem, okulist\u0105, neurologiem, pulmonologiem, dermatologiem oraz specjalistami chor\u00f3b naczy\u0144. Przy objawach alarmowych potrzebna jest pomoc pilna, nie planowa konsultacja.<\/p>\n<\/details>\n<\/section>\n<section id=\"am-podsumowanie\">\n<h2>Co warto zapami\u0119ta\u0107?<\/h2>\n<p>Zapalenia naczy\u0144 s\u0105 grup\u0105 bardzo r\u00f3\u017cnych chor\u00f3b. Niekiedy pocz\u0105tkowo przypominaj\u0105 zwyk\u0142\u0105 infekcj\u0119, alergi\u0119 czy przewlek\u0142e problemy naczyniowe. O prawid\u0142owym rozpoznaniu decyduje jednak <strong>po\u0142\u0105czenie objaw\u00f3w klinicznych, bada\u0144 laboratoryjnych, obrazowania i \u2014 gdy jest potrzebna \u2014 biopsji<\/strong>.<\/p>\n<p>Wczesne wykrycie choroby mo\u017ce zapobiec uszkodzeniu wzroku, nerek, p\u0142uc lub innych narz\u0105d\u00f3w. Badanie USG Doppler ma wa\u017cne miejsce zw\u0142aszcza przy podejrzeniu zapalenia du\u017cych t\u0119tnic, ale nie zast\u0119puje pe\u0142nej diagnostyki uk\u0142adowej.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"am-zrodla\">\n<h2>\u0179r\u00f3d\u0142a naukowe i aktualne wytyczne<\/h2>\n<p class=\"am-small\">Poni\u017cej podano dokumenty \u017ar\u00f3d\u0142owe towarzystw naukowych i publikacje opisuj\u0105ce klasyfikacj\u0119 oraz post\u0119powanie kliniczne. Daty aktualizacji podano wed\u0142ug dnia opracowania artyku\u0142u: 20 pa\u017adziernika 2026 r.<\/p>\n<ol class=\"am-reference-list\">\n<li>Jennette JC i wsp. <em>2012 Revised International Chapel Hill Consensus Conference Nomenclature of Vasculitides.<\/em> Arthritis Rheum. 2013;65:1\u201311. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1002\/art.37715\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">DOI: 10.1002\/art.37715<\/a>.<\/li>\n<li>Dejaco C i wsp. <em>EULAR recommendations for the use of imaging in large vessel vasculitis in clinical practice: 2023 update.<\/em> Ann Rheum Dis. 2024;83:741\u2013751. <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/37550004\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">PubMed<\/a>.<\/li>\n<li>Mukhtyar CB i wsp. <em>2025 EULAR recommendations for the management of polymyalgia rheumatica and primary large vessel vasculitis.<\/em> Ann Rheum Dis. Opublikowano online 21.07.2026. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.ard.2026.06.009\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">DOI: 10.1016\/j.ard.2026.06.009<\/a>.<\/li>\n<li>Hellmich B i wsp. <em>EULAR recommendations for the management of ANCA-associated vasculitis: 2022 update.<\/em> Ann Rheum Dis. 2024;83:30\u201347. <a href=\"https:\/\/ard.bmj.com\/content\/83\/1\/30\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Pe\u0142ny tekst<\/a>.<\/li>\n<li><em>EULAR recommendations for the management of Beh\u00e7et\u2019s syndrome: 2025 update.<\/em> Ann Rheum Dis. 2026;85:1010\u20131025. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.ard.2026.02.009\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">DOI: 10.1016\/j.ard.2026.02.009<\/a>.<\/li>\n<li>KDIGO. <em>2025 Clinical Practice Guideline for the Management of IgA Nephropathy and IgA Vasculitis.<\/em> Kidney Int. 2025. <a href=\"https:\/\/kdigo.org\/guidelines\/igA-nephropathy\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Dokument i materia\u0142y KDIGO<\/a>.<\/li>\n<li>ACR\/Vasculitis Foundation. <em>2021 Guideline for the Management of Polyarteritis Nodosa.<\/em> <a href=\"https:\/\/vasculitisfoundation.org\/polyarteritis-nodosa-pan-guidelines\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Zalecenia ACR\/VF<\/a>.<\/li>\n<li>Jone PN i wsp. <em>Update on Diagnosis and Management of Kawasaki Disease: A Scientific Statement From the American Heart Association.<\/em> Circulation. 2024;150:e481\u2013e500. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1161\/CIR.0000000000001295\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">DOI: 10.1161\/CIR.0000000000001295<\/a>.<\/li>\n<li>European Medicines Agency. <em>Rinvoq (upadacitinib): European public assessment report<\/em>, wskazanie obejmuj\u0105ce GCA i informacje o bezpiecze\u0144stwie. <a href=\"https:\/\/www.ema.europa.eu\/en\/medicines\/human\/EPAR\/rinvoq\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">EMA \u2013 informacja o produkcie<\/a>.<\/li>\n<\/ol>\n<\/section>\n<footer class=\"am-end\">\n<p><strong>ANGIOMEDIC \u2013 edukacja i diagnostyka chor\u00f3b naczy\u0144.<\/strong> Informacje maj\u0105 charakter edukacyjny i nie zast\u0119puj\u0105 badania lekarskiego ani indywidualnego planu leczenia. Podejrzenie zapalenia naczy\u0144 wymaga oceny odpowiedniego specjalisty; cz\u0119\u015b\u0107 objaw\u00f3w wymaga post\u0119powania natychmiastowego.<\/p>\n<p>Dodatkowe informacje na temat diagnostyki USG i chor\u00f3b naczy\u0144 w Internecie pod adresem: <a href=\"https:\/\/angiomedic.pl\/\">angiomedic.pl<\/a><\/p>\n<\/footer>\n<\/article>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zapalenia naczy\u0144 (vasculitis) to grupa chor\u00f3b, w kt\u00f3rych proces zapalny uszkadza \u015bciany t\u0119tnic, \u017cy\u0142 i drobnych naczy\u0144 krwiono\u015bnych. Poznaj najwa\u017cniejsze rodzaje zapale\u0144 naczy\u0144, ich przyczyny, charakterystyczne objawy oraz wsp\u00f3\u0142czesne metody diagnostyki i leczenia. Wyja\u015bniamy r\u00f3wnie\u017c, kiedy pomocne jest badanie USG Doppler i jakie objawy wymagaj\u0105 pilnej konsultacji lekarskiej.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":993,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","iawp_total_views":4,"footnotes":""},"categories":[150],"tags":[16,157,155,154,156,35,158,33,152,151,159,153],"class_list":["post-992","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-poradniki-medyczne","tag-angiologia","tag-choroba-behceta","tag-choroba-hortona","tag-choroba-takayasu","tag-choroby-autoimmunologiczne","tag-diagnostyka-naczyniowa","tag-immunosupresja","tag-usg-doppler","tag-vasculitis","tag-zapalenia-naczyn","tag-zapalenia-naczyn-anca","tag-zapalenie-tetnic"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/992","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=992"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/992\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1001,"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/992\/revisions\/1001"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/993"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=992"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=992"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/angiomedic.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=992"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}