USG tarczycy to nieinwazyjne badanie obrazowe umożliwiające ocenę wielkości, struktury i unaczynienia tarczycy oraz wykrywanie i charakterystykę zmian ogniskowych. Badanie może obejmować także ocenę okolicznych węzłów chłonnych szyi.

W ANGIOMEDIC wynik ultrasonografii jest interpretowany w kontekście dostępnych danych klinicznych i wcześniejszych badań. USG nie zastępuje oceny czynności hormonalnej tarczycy.

Kiedy warto wykonać USG tarczycy?

• Wyczuwalny guzek lub powiększenie tarczycy.
• Nieprawidłowość stwierdzona przypadkowo w innym badaniu obrazowym.
• Kontrola wcześniej rozpoznanych guzków, zgodnie z indywidualnymi wskazaniami.
• Podejrzenie zapalenia tarczycy, gdy obrazowanie może pomóc w ocenie narządu.
• Ocena tarczycy i regionalnych węzłów chłonnych w ramach diagnostyki specjalistycznej.
• Kontrola po leczeniu operacyjnym lub innym leczeniu, jeśli została zalecona.

Nie każda nieprawidłowość TSH jest wskazaniem do USG. O potrzebie badania decydują objawy, badanie przedmiotowe i kontekst kliniczny.

Co oceniamy podczas badania?

• Wymiary obu płatów i cieśni oraz orientacyjną objętość gruczołu.
• Echogeniczność, jednorodność miąższu i ewentualne zmiany rozlane.
• Położenie, wymiary, skład, echogeniczność, kształt, granice i ogniska echogeniczne guzków.
• Unaczynienie w badaniu dopplerowskim, jeśli jest klinicznie przydatne.
• Wybrane grupy węzłów chłonnych szyi, zwłaszcza w razie podejrzenia zmiany złośliwej.

Guzki tarczycy i klasyfikacja EU-TIRADS

Guzki tarczycy są częste i w większości mają charakter łagodny. Ocena ryzyka opiera się przede wszystkim na cechach ultrasonograficznych, a nie tylko na średnicy guzka. W systemie EU-TIRADS opisuje się m.in. echogeniczność, kształt, granice oraz obecność podejrzanych ognisk echogenicznych.

• EU-TIRADS 2: obraz łagodny, np. czysta torbiel lub zmiana całkowicie gąbczasta.
• EU-TIRADS 3: niskie ryzyko, typowo zmiana owalna, gładko odgraniczona, izo- lub hiperechogeniczna bez cech wysokiego ryzyka.
• EU-TIRADS 4: ryzyko pośrednie, zwykle zmiana łagodnie hipoechogeniczna bez cech wysokiego ryzyka.
• EU-TIRADS 5: wysokie ryzyko przy obecności co najmniej jednej cechy wysokiego ryzyka, np. nieregularnych granic, nieregularnego kształtu, mikrozwapnień lub znacznej hipoechogeniczności.

Kiedy potrzebna jest biopsja cienkoigłowa (BAC)?

Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa jest rozważana w zależności od kategorii ryzyka, wymiarów guzka i innych czynników klinicznych. Orientacyjne progi stosowane w zaleceniach ETA 2023 to: EU-TIRADS 5 – powyżej 10 mm, EU-TIRADS 4 – powyżej 15 mm, EU-TIRADS 3 – powyżej 20 mm. Nie są to reguły bez wyjątków. Podejrzane węzły chłonne, podejrzenie naciekania pozatarczycowego lub inne szczególne okoliczności mogą zmienić wskazania niezależnie od rozmiaru zmiany.

W przypadku obniżonego TSH lekarz może zalecić scyntygrafię przed podjęciem decyzji o biopsji. Ostateczną kwalifikację ustala lekarz prowadzący.

Zapalenie tarczycy i choroby rozlane

USG może wykazać niejednorodność i obniżoną echogeniczność miąższu, zmiany objętości oraz różny stopień unaczynienia, np. w autoimmunologicznych chorobach tarczycy. Obraz ten nie jest jednak samodzielną podstawą rozpoznania choroby Hashimoto ani choroby Gravesa-Basedowa. Konieczna może być korelacja z TSH, FT4, przeciwciałami i oceną kliniczną.

Jak przebiega badanie i jak się przygotować?

Badanie wykonuje się zwykle w pozycji leżącej, z delikatnie odchyloną głową. Lekarz przesuwa głowicę po skórze szyi pokrytej żelem. USG jest bezbolesne, nie wykorzystuje promieniowania jonizującego i zwykle trwa kilkanaście minut, zależnie od liczby i charakteru zmian.

• Nie trzeba być na czczo.
• Można przyjmować dotychczasowe leki, o ile lekarz nie zaleci inaczej.
• Warto przynieść wcześniejsze opisy i obrazy USG, wyniki biopsji oraz istotne wyniki laboratoryjne.
• Najwygodniejszy będzie ubiór umożliwiający odsłonięcie szyi.

Co zawiera opis USG tarczycy?

Wynik powinien zawierać wymiary i objętość gruczołu, ocenę miąższu, lokalizację i dokładną charakterystykę istotnych guzków, odpowiednią kategorię ryzyka ultrasonograficznego oraz wnioski. W razie wskazań obejmuje także ocenę węzłów chłonnych i porównanie z wcześniejszym badaniem.

Najczęściej zadawane pytania

Powiązane informacje

• Kontakt i rejestracja – ANGIOMEDIC

Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji. Opracowano z uwzględnieniem zasad oceny ultrasonograficznej ETA/EU-TIRADS. © 2026 ANGIOMEDIC. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie treści wymaga zgody uprawnionego podmiotu, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych prawem.