USG Doppler aorty brzusznej i tętnic jamy brzusznej to nieinwazyjne badanie obrazowe umożliwiające ocenę średnicy i ścian aorty, obecności tętniaków oraz przepływu krwi w wybranych tętnicach trzewnych i biodrowych. Łączy obrazowanie anatomiczne z analizą hemodynamiczną.

W ANGIOMEDIC zakres badania dostosowuje się do wskazań klinicznych. Ocena aorty, tętnic biodrowych i naczyń trzewnych może wymagać odmiennych protokołów oraz różnego czasu badania.

Jakie naczynia można ocenić?

• Aortę brzuszną, w tym jej odcinki podnerkowe i nadnerkowe dostępne obrazowaniu.
• Rozwidlenie aorty i tętnice biodrowe wspólne oraz, w dostępnym zakresie, tętnice biodrowe zewnętrzne.
• Pień trzewny i tętnicę krezkową górną (SMA), w razie wskazań także tętnicę krezkową dolną (IMA).
• Wybrane odgałęzienia aorty, zależnie od pytania klinicznego i warunków badania.

Tętniak aorty brzusznej (AAA)

Tętniak aorty brzusznej jest trwałym poszerzeniem aorty; w praktyce klinicznej za AAA zwykle uznaje się średnicę aorty brzusznej wynoszącą co najmniej 30 mm. Ultrasonografia pozwala zmierzyć maksymalną średnicę aorty, określić lokalizację poszerzenia i monitorować jego wielkość.

W badaniach kontrolnych ważne jest stosowanie spójnej techniki pomiaru i porównywanie wyników z wcześniejszymi badaniami. O dalszym nadzorze lub kwalifikacji do leczenia decydują m.in. średnica tętniaka, tempo wzrostu, objawy, płeć pacjenta oraz ogólny stan kliniczny.

Kiedy warto rozważyć badanie aorty?

• W przypadku podejrzenia tętniaka aorty lub dodatniego wywiadu rodzinnego.
• W ramach kwalifikacji do badań przesiewowych u osób z grup ryzyka, szczególnie starszych mężczyzn z historią palenia tytoniu.
• Podczas monitorowania wcześniej rozpoznanego poszerzenia lub tętniaka aorty.
• W wybranych sytuacjach po leczeniu tętniaka, zgodnie z zaleceniami ośrodka prowadzącego.

Miażdżyca i zwężenia aorty oraz tętnic biodrowych

Badanie pozwala wykrywać blaszki miażdżycowe, oceniać drożność widocznych odcinków naczyń oraz identyfikować zaburzenia przepływu sugerujące istotne zwężenia. Wykorzystuje się m.in. prędkość skurczową PSV, zmianę prędkości w miejscu zwężenia i za nim, turbulencje oraz charakter widma dopplerowskiego.

Zwężenia w odcinku aortalno-biodrowym mogą być przyczyną chromania przestankowego, zwłaszcza bólu pośladków i ud podczas chodzenia. Przy podejrzeniu choroby tętnic kończyn dolnych diagnostykę uzupełnia się, zależnie od sytuacji, pomiarem ABI/TBI i badaniem tętnic kończyn.

Pień trzewny i tętnice krezkowe

USG Doppler może wspomagać rozpoznawanie zwężeń pnia trzewnego oraz tętnicy krezkowej górnej. Wskazaniem do diagnostyki może być nawracający ból brzucha po posiłkach, niezamierzona utrata masy ciała i ograniczanie jedzenia z obawy przed bólem, szczególnie u osób z miażdżycą.

Interpretacja opiera się na obrazie naczynia, prędkościach przepływu, warunkach badania i objawach. Same wartości PSV nie przesądzają o rozpoznaniu: progi zależą od badanego naczynia, metody oraz kontekstu klinicznego.

Ucisk pnia trzewnego przez więzadło łukowate pośrodkowe

W wybranych przypadkach ocenia się zmienność przepływu w pniu trzewnym podczas wdechu i wydechu. Dynamiczny wzrost prędkości może sugerować ucisk zewnętrzny, ale nie jest równoznaczny z rozpoznaniem objawowego zespołu MALS. Konieczne jest powiązanie obrazu z dolegliwościami i, w razie wskazań, dalszą diagnostyką.

Jak przebiega badanie?

Pacjent leży na plecach. Lekarz przykłada głowicę ultrasonograficzną do brzucha i ocenia dostępne odcinki naczyń w obrazie dwuwymiarowym oraz za pomocą Dopplera kolorowego i spektralnego. W niektórych sytuacjach konieczna jest zmiana pozycji lub wykonanie pomiarów w różnych fazach oddechu.

Na jakość obrazu wpływają m.in. gazy jelitowe, budowa ciała, zwapnienia ścian naczyń i głębokość ich położenia. Jeżeli ocena jest niepełna, lekarz może zalecić inne badanie, np. angio-TK lub angio-MR.

Jak przygotować się do badania?

• Zwykle zaleca się pozostanie na czczo przez około 6–8 godzin, jeśli nie otrzymano innych instrukcji od placówki.
• W dniu poprzedzającym badanie warto unikać produktów nasilających wzdęcia.
• Leki przyjmuj zgodnie z dotychczasowymi zaleceniami; w razie wątpliwości co do leków lub cukrzycy skontaktuj się z placówką przed badaniem.
• Zabierz wcześniejsze wyniki USG, TK lub MR oraz dokumentację leczenia naczyniowego.

Co zawiera opis wyniku?

Wynik może obejmować średnice aorty i tętnic biodrowych, obecność zmian miażdżycowych, drożność naczyń, parametry przepływu (w tym PSV i charakter widma) oraz lokalizację i znaczenie podejrzewanych zwężeń. Przy tętniaku podaje się jego maksymalny wymiar i lokalizację. Opis kończą wnioski i ewentualne zalecenia dotyczące dalszej diagnostyki.

Najczęstsze pytania pacjentów

Powiązane informacje

• Angiologia – diagnostyka i leczenie chorób naczyń
• Kalkulator ryzyka sercowo-naczyniowego SCORE2

© 2026 ANGIOMEDIC. Wszelkie prawa zastrzeżone. Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady lekarskiej. Kopiowanie i rozpowszechnianie bez zgody uprawnionego podmiotu jest zabronione, z wyjątkiem przypadków dozwolonych przez prawo.