1. Puchnie jedna noga

Przy nowym obrzęku trzeba rozważyć m.in. zakrzepicę, zakażenie, uraz i zaburzenia odpływu. Przewlekły obrzęk może wiązać się także z chorobą żylną lub limfatyczną. Brak bólu nie rozstrzyga o przyczynie. [1–2]

Zakrzepica — przewodnik pacjenta →

Na czym polega USG Doppler żył? →

2. Puchną obie nogi

Znaczenie mogą mieć długie siedzenie lub stanie, choroby żył, działanie leków, a także choroby serca, nerek lub wątroby. Obrzęk może też wynikać z kilku przyczyn jednocześnie. [1–2]

Jeżeli obrzęk utrzymuje się, narasta albo współistnieje ze znaną chorobą serca lub nerek, skontaktuj się z lekarzem. Nowa duszność lub wyraźne pogorszenie samopoczucia zwiększają pilność oceny. [1–2]

Nie odstawiaj samodzielnie leków. Obrzęki mogą towarzyszyć m.in. stosowaniu niektórych leków na nadciśnienie, hormonów czy leków przeciwzapalnych. Lekarz oceni związek czasowy i możliwość zmiany terapii. [2]

3. Żyły, układ limfatyczny czy Lipoedema?

To wskazówki do rozmowy z lekarzem. Poszczególne cechy nie są testem diagnostycznym, a opisane stany mogą współistnieć.

4. Jakie badania mogą być potrzebne?

Lekarz zaczyna od wywiadu i badania. Zależnie od podejrzenia może zlecić USG żył, badanie moczu, ocenę czynności nerek, wątroby lub inne badania krwi; przy wskazaniach także diagnostykę kardiologiczną. Nie każdy pacjent potrzebuje całego zestawu. [2]

USG Doppler ocenia układ żylny, ale nie rozpoznaje wszystkich przyczyn obrzęku. Jeśli wynik jest prawidłowy, dalszy plan powinien wynikać z objawów i oceny klinicznej.

Podwyższone D-dimery same nie rozpoznają zakrzepicy. Nie zastępują konsultacji przy nowym jednostronnym obrzęku.

Jak rozumieć wynik D-dimerów? →

5. Jak wygląda leczenie?

Leczenie dobiera się do przyczyny. Przy obrzęku limfatycznym ważne są odpowiednia kompresja, ruch, pielęgnacja skóry i edukacja; techniki drenażu stosuje się zależnie od wskazań. [4]

• Kompresjoterapia — jak działa leczenie uciskowe? →
• Kompleksowa terapia przeciwobrzękowa (CDT) →
• Drenaż pneumatyczny — kiedy może uzupełniać leczenie? →

Ucisk wymaga właściwego doboru. Przed rozpoczęciem silnej kompresji potrzebna jest ocena ukrwienia i przeciwwskazań. Choroba tętnic może ograniczać możliwość jej zastosowania. [4] Przy nagłym niewyjaśnionym obrzęku najpierw uzyskaj ocenę lekarską — nie zastępuj jej samodzielnym masażem ani zabiegiem pneumatycznym.

Leki moczopędne mogą być potrzebne w wybranych chorobach, lecz nie są uniwersalnym sposobem leczenia każdego obrzęku. Nie zwiększaj ich dawki samodzielnie. [2]

6. Co przygotować na wizytę?

• Od kiedy puchną nogi i czy problem zaczął się nagle, czy stopniowo.
• Czy obrzęk dotyczy jednej, czy obu nóg; czy obejmuje stopy i palce.
• Czy rano jest mniejszy, a wieczorem większy, oraz co go nasila.
• Informacje o bólu, gorączce, ranach i zmianach skóry.
• Listę leków z dawkami i datami ostatnich zmian.
• Wyniki badań i informacje o zakrzepicy, operacjach oraz leczeniu onkologicznym.

Przy przewlekłym obrzęku możesz zapisać jego zmienność lub zrobić zdjęcia do pokazania lekarzowi. Nie odkładaj pilnej konsultacji, aby prowadzić obserwację.