ANGIOMEDIC · BIBLIOTEKA PACJENTA

Atlas objawów naczyniowych

Wybierz objaw, aby poznać możliwe przyczyny, sytuacje alarmowe oraz badania, które lekarz może rozważyć. To przewodnik edukacyjny — nie stawia rozpoznania i nie zastępuje konsultacji.

Umów konsultację →

Objawy alarmowe: nagła duszność lub ból w klatce piersiowej, objawy udaru, nagła utrata widzenia, nagła zimna i bolesna kończyna, omdlenie z silnym bólem brzucha/pleców — dzwoń 112 lub 999. Nie czekaj na wynik kalkulatora ani planowe USG.

Dostępne objawy: 30

Pilna ocena

Nagły obrzęk jednej nogi

Nagłe powiększenie obwodu jednej kończyny, czasem z bólem, ociepleniem lub zaczerwienieniem.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Zakrzepica żył głębokich, uraz, stan zapalny, pęknięta torbiel Bakera; sam wygląd nie pozwala rozstrzygnąć przyczyny.
Co może obejmować diagnostyka?
Pilna ocena lekarska, ocena prawdopodobieństwa DVT, D-dimery w odpowiednim algorytmie i USG kompresyjne/DUS.
Kiedy działać pilnie?
Przy nagłej duszności, bólu w klatce piersiowej, krwiopluciu lub omdleniu — 112/999. Nie masuj bolesnej kończyny.

Zakrzepica — przewodnik →

Konsultacja

Obrzęk obu nóg

Obrzęk stóp, kostek lub podudzi, nasilający się pod koniec dnia.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Niewydolność żylna, leki, choroby serca, nerek i wątroby, zaburzenia limfatyczne, unieruchomienie.
Co może obejmować diagnostyka?
Wywiad i badanie przedmiotowe, ocena leków, badania laboratoryjne zależnie od obrazu; DUS żył przy wskazaniach.
Kiedy działać pilnie?
Nagły obrzęk z dusznością, bólem w klatce piersiowej lub gwałtownym pogorszeniem stanu wymaga pilnej pomocy.

Obrzęk nóg — przewodnik →

Konsultacja

Ból łydki podczas chodzenia

Powtarzalny ból lub zmęczenie mięśni podczas marszu, ustępujące po zatrzymaniu.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Choroba tętnic obwodowych (chromanie przestankowe), ale także choroby kręgosłupa i układu ruchu.
Co może obejmować diagnostyka?
Badanie tętna, ABI, ewentualnie ABI wysiłkowe, USG Doppler tętnic; ocena ryzyka sercowo-naczyniowego.
Kiedy działać pilnie?
Ból spoczynkowy, rana niedokrwienna lub nagłe pogorszenie ukrwienia wymagają pilnej oceny.

Doppler tętnic kończyn →

Stan nagły

Nagła zimna, blada i bolesna stopa

Nagły silny ból, bladość, ochłodzenie, drętwienie lub osłabienie ruchu kończyny.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Ostre niedokrwienie kończyny, np. zator lub zakrzepica tętnicza.
Co może obejmować diagnostyka?
Natychmiastowa ocena w SOR/oddziale chirurgii naczyniowej; diagnostyka nie może opóźniać leczenia.
Kiedy działać pilnie?
Dzwoń pod 112/999. Nie czekaj na wizytę planową ani na samodzielne wykonanie USG.

Angiologia →

Pilna ocena

Ból stopy w spoczynku lub w nocy

Ból przodostopia lub palców, niekiedy łagodzony opuszczeniem nogi.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Zaawansowana choroba tętnic obwodowych, możliwe przewlekłe niedokrwienie zagrażające kończynie.
Co może obejmować diagnostyka?
Pilna ocena naczyniowa, ABI i ciśnienia palcowe/TBI, USG Doppler, ewentualnie obrazowanie do rewaskularyzacji.
Kiedy działać pilnie?
Jeżeli objawy pojawiły się nagle lub dołączyło drętwienie/osłabienie — 112/999.

Doppler tętnic kończyn →

Konsultacja

Żylaki i uczucie ciężkości nóg

Poszerzone, kręte żyły, uczucie ciężkości, świąd, dyskomfort lub obrzęk.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Przewlekła choroba żylna i refluks żylny; objawy nie zawsze korelują z wielkością żylaków.
Co może obejmować diagnostyka?
USG Doppler żył w pozycji odpowiedniej do oceny refluksu; ocena kliniczna CEAP.
Kiedy działać pilnie?
Nagły ból, zaczerwienienie i stwardnienie w przebiegu żyły mogą sugerować zakrzepicę powierzchowną.

Żylaki — przewodnik →

Pilna ocena

Bolesna, zaczerwieniona, twarda żyła

Tkliwy, wyczuwalny sznur w przebiegu żyły, miejscowy rumień i ocieplenie.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Zakrzepica żył powierzchownych, zapalenie tkanek lub inne przyczyny.
Co może obejmować diagnostyka?
USG Doppler dla oceny długości skrzepliny, odległości od układu głębokiego i wykluczenia współistniejącej DVT.
Kiedy działać pilnie?
Pilnie skonsultuj objawy, zwłaszcza gdy zmiana jest rozległa, na udzie lub blisko pachwiny; duszność i ból w klatce piersiowej — 112/999.

Doppler żył →

Pilna ocena

Rana lub owrzodzenie podudzia

Ubytek skóry gojący się wolno, sączenie, przebarwienia lub obrzęk wokół rany.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Choroba żylna, niedokrwienie tętnicze, neuropatia, uraz, infekcja i rzadsze przyczyny.
Co może obejmować diagnostyka?
Ocena rany i zakażenia, tętna oraz perfuzji (ABI/TBI), USG Doppler żył/tętnic według wskazań.
Kiedy działać pilnie?
Gorączka, szybko szerzący się rumień, martwica, silny ból lub objawy sepsy wymagają pilnej pomocy.

Diagnostyka chorób naczyń →

Konsultacja

Brunatne przebarwienia i stwardnienie skóry goleni

Przebarwienia okolicy kostek, wyprysk, stwardnienie skóry lub corona phlebectatica.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Przewlekła choroba żylna, ale także choroby dermatologiczne i inne przyczyny.
Co może obejmować diagnostyka?
Ocena kliniczna i CEAP, USG Doppler żył, wykluczenie istotnego niedokrwienia przed kompresjoterapią.
Kiedy działać pilnie?
Szybko postępująca zmiana, nasilony ból lub objawy infekcji wymagają wcześniejszej oceny.

Flebologia →

Konsultacja

Przewlekły obrzęk stopy i palców

Długotrwały obrzęk obejmujący grzbiet stopy i palce, czasem z pogrubieniem skóry.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Obrzęk limfatyczny pierwotny lub wtórny, flebolimfatyczny, inne przyczyny obrzęku.
Co może obejmować diagnostyka?
Badanie kliniczne, ocena żylna i ogólnoustrojowa, dodatkowe badania limfatyczne w wybranych przypadkach.
Kiedy działać pilnie?
Nagłe zaczerwienienie, ból i gorączka mogą wskazywać na zakażenie wymagające pilnego leczenia.

Limfologia →

Konsultacja

Pajączki naczyniowe

Drobne czerwone lub niebieskie naczynia widoczne pod skórą.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Teleangiektazje i żyły siatkowate; czasem współistnieje refluks w większych żyłach.
Co może obejmować diagnostyka?
Ocena kliniczna; USG Doppler przy objawach lub podejrzeniu niewydolności żylnej.
Kiedy działać pilnie?
Samo występowanie pajączków zwykle nie oznacza zakrzepicy.

Żylaki i pajączki →

Stan nagły

Nagła lub przemijająca utrata widzenia w jednym oku

Nagłe zaniewidzenie, ciemna zasłona lub utrata części pola widzenia w jednym oku — także gdy widzenie wróciło po kilku minutach.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Przemijające niedokrwienie siatkówki (amaurosis fugax), zamknięcie tętnicy siatkówki, odwarstwienie siatkówki, neuropatia nerwu wzrokowego, w tym olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, oraz inne nagłe choroby oka. Nie każdy epizod jest TIA, ale nie można tego rozstrzygnąć samodzielnie.
Co może obejmować diagnostyka?
Natychmiastowa ocena w trybie ratunkowym z pilnym badaniem okulistycznym i — przy podejrzeniu niedokrwienia — diagnostyką udarową, w tym obrazowaniem naczyń i oceną źródła zatorów. Samo USG Doppler tętnic szyjnych nie wystarcza do wykluczenia przyczyny.
Kiedy działać pilnie?
Dzwoń 112/999 przy nagłej utracie widzenia, również przemijającej. Nie prowadź samochodu i nie czekaj na planową konsultację ani USG. Ból skroni, tkliwość skóry głowy lub ból żuchwy przy żuciu wymagają pilnego zgłoszenia lekarzowi.

Diagnostyka chorób naczyń →

Stan nagły

Nagłe zaburzenia mowy lub niedowład

Nagła asymetria twarzy, osłabienie ręki, zaburzenia mowy, równowagi lub widzenia.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Udar mózgu lub TIA — wymagają natychmiastowej diagnostyki, nawet gdy objawy ustąpią.
Co może obejmować diagnostyka?
Pilna ścieżka udarowa; badanie USG tętnic szyjnych nie powinno opóźniać pomocy.
Kiedy działać pilnie?
Dzwoń 112/999. Zanotuj godzinę początku objawów.

Doppler tętnic szyjnych →

Konsultacja

Zmiana koloru palców na zimnie

Napadowa zmiana koloru palców po zimnie lub stresie, niekiedy z bólem i drętwieniem.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Objaw Raynauda, choroby tkanki łącznej, zaburzenia mikrokrążenia; jednostronne zmiany mogą mieć inną przyczynę.
Co może obejmować diagnostyka?
Wywiad, badanie tętna, ewentualnie kapilaroskopia i badania immunologiczne według wskazań.
Kiedy działać pilnie?
Utrzymujące się bolesne zblednięcie/sinica, owrzodzenie lub martwica wymagają pilnej oceny.

Angiologia →

Pilna ocena

Tętniące uwypuklenie w brzuchu

Wyczuwalne pulsowanie lub uwypuklenie w jamie brzusznej; często tętniak nie daje objawów.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Możliwy tętniak aorty brzusznej, choć samo pulsowanie nie potwierdza rozpoznania.
Co może obejmować diagnostyka?
USG aorty w trybie pilnym zależnie od objawów i ryzyka.
Kiedy działać pilnie?
Nagły silny ból brzucha lub pleców, omdlenie albo objawy wstrząsu — natychmiast 112/999.

USG aorty →

Stan nagły

Nagłe pogorszenie widzenia w obu oczach

Nagła utrata części pola widzenia, podwójne widzenie lub zaburzenia widzenia obuocznego.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Udar, zaburzenia krążenia tylnego, choroby okulistyczne i neurologiczne.
Co może obejmować diagnostyka?
Natychmiastowa ocena w trybie ratunkowym, zależnie od objawów ścieżka udarowa.
Kiedy działać pilnie?
Nie prowadź pojazdu; dzwoń 112/999.

Angiologia →

Stan nagły

Nagłe zaburzenia pamięci i dezorientacja

Nagła niepamięć, powtarzanie pytań lub dezorientacja.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Przemijająca niepamięć globalna, udar/TIA, napad padaczkowy, zaburzenia metaboliczne i inne przyczyny.
Co może obejmować diagnostyka?
Pilna ocena lekarska i neurologiczna, wykluczenie stanów nagłych; samo USG Doppler nie rozstrzyga rozpoznania.
Kiedy działać pilnie?
Nowe nagłe zaburzenia świadomości, mowy lub pamięci wymagają pilnej pomocy — 112/999.

Angiologia →

Stan nagły

Nagły ból, bladość lub osłabienie ręki

Nagły silny ból kończyny górnej, chłód, bladość, drętwienie lub niedowład.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Ostre niedokrwienie kończyny górnej, zator lub zakrzepica tętnicza.
Co może obejmować diagnostyka?
Natychmiastowa ocena chirurgiczno-naczyniowa.
Kiedy działać pilnie?
Dzwoń 112/999; nie czekaj na planowy Doppler.

Angiologia →

Konsultacja

Zmęczenie lub ból ręki podczas wysiłku

Ból, męczliwość lub osłabienie ręki podczas pracy, ustępujące po odpoczynku.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Zwężenie tętnicy podobojczykowej lub ramiennej, ale też przyczyny mięśniowo-szkieletowe.
Co może obejmować diagnostyka?
Porównanie ciśnień na obu ramionach, badanie tętna, USG Doppler tętnic kończyn górnych według wskazań.
Kiedy działać pilnie?
Nagły ból, zblednięcie, utrata czucia lub siły — 112/999.

Angiologia →

Konsultacja

Napadowe blednięcie palców (objaw Raynauda)

Blednięcie, sinienie i czerwienienie palców po zimnie lub stresie.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Pierwotny objaw Raynauda, wtórne zaburzenia mikrokrążenia, choroby tkanki łącznej.
Co może obejmować diagnostyka?
Wywiad, ocena palców, kapilaroskopia i badania laboratoryjne przy wskazaniach.
Kiedy działać pilnie?
Stałe niedokrwienie, owrzodzenia lub martwica wymagają pilnej oceny.

Angiologia →

Pilna ocena

Nagłe sinienie jednego palca stopy

Bolesny siny lub fioletowy palec, czasem przy zachowanym tętnie na stopie.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Mikrozatorowość (blue toe syndrome), niedokrwienie, uraz i inne przyczyny.
Co może obejmować diagnostyka?
Pilna ocena naczyniowa, perfuzja palca, USG tętnic i poszukiwanie źródła zatorów według wskazań.
Kiedy działać pilnie?
Narastający ból, zblednięcie, martwica lub oziębienie stopy — natychmiastowa pomoc.

Angiologia →

Konsultacja

Przewlekle zimne stopy

Uczucie zimna stóp, nie zawsze związane z rzeczywistym obniżeniem temperatury skóry.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Choroba tętnic, neuropatia, zaburzenia termoregulacji i inne przyczyny.
Co może obejmować diagnostyka?
Badanie tętna, ABI przy wskazaniach, ocena neurologiczna i metaboliczna.
Kiedy działać pilnie?
Nagłe jednostronne oziębienie z bólem lub zaburzeniem czucia — 112/999.

Doppler tętnic →

Konsultacja

Pieczenie, mrowienie i drętwienie stóp

Pieczenie lub mrowienie stóp, często nocą, czasem bez bólu przy chodzeniu.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Neuropatia obwodowa, cukrzyca, choroby kręgosłupa; rzadziej współistniejące niedokrwienie.
Co może obejmować diagnostyka?
Ocena neurologiczna, glikemia/HbA1c i badanie naczyń zależnie od obrazu.
Kiedy działać pilnie?
Nagły niedowład, utrata czucia lub zimna blada stopa — pomoc natychmiastowa.

Angiologia →

Konsultacja; nagły początek — alarm

Drętwienie i mrowienie kończyn

Uczucie mrowienia, kłucia, pieczenia lub osłabionego czucia dłoni, palców, stóp albo całej kończyny.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Często neuropatia obwodowa (np. cukrzycowa), ucisk nerwu, radikulopatia lub niedobory metaboliczne. Przy nagłym początku należy rozważyć udar/TIA lub ostre niedokrwienie kończyny, szczególnie gdy towarzyszą inne objawy.
Co może obejmować diagnostyka?
Wywiad o czasie początku i rozkładzie zaburzeń, badanie neurologiczne, ocena tętna i ukrwienia; zależnie od obrazu badania laboratoryjne, neurologiczne lub naczyniowe. Samo drętwienie nie jest wskazaniem do rutynowego DUS u każdej osoby.
Kiedy działać pilnie?
Nagłe jednostronne drętwienie lub niedowład, zaburzenia mowy, opadnięcie kącika ust lub zaburzenia widzenia — dzwoń 112/999, także po ustąpieniu objawów. Nagła bolesna, zimna, blada kończyna z utratą czucia lub siły również jest stanem nagłym.

Kiedy potrzebna jest ocena naczyniowa? →

Pilna ocena

Rana na stopie lub palcu

Rana na palcu, pięcie lub podeszwie, szczególnie u osoby z cukrzycą.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Niedokrwienie, neuropatia, zakażenie, ucisk lub uraz.
Co może obejmować diagnostyka?
Ocena infekcji i perfuzji, ABI/TBI lub ciśnienia palcowe, diagnostyka naczyniowa i diabetologiczna.
Kiedy działać pilnie?
Czernienie tkanek, gorączka, szybko szerzące się zakażenie lub silny ból — pilna pomoc.

Angiologia →

Pilna ocena

Nagły obrzęk jednej ręki

Jednostronny obrzęk ramienia lub dłoni, uczucie rozpierania, czasem poszerzone żyły.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Zakrzepica żył kończyny górnej, ucisk żylny, uraz lub zakażenie.
Co może obejmować diagnostyka?
Pilna ocena lekarska i USG Doppler żył kończyny górnej.
Kiedy działać pilnie?
Duszność, ból w klatce piersiowej, omdlenie — 112/999.

Diagnostyka żylna →

Konsultacja

Obrzęk kończyny po operacji lub leczeniu nowotworu

Utrzymujący się obrzęk ręki lub nogi po zabiegu, radioterapii lub usunięciu węzłów chłonnych.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Wtórny obrzęk limfatyczny, niewydolność żylna, zakrzepica i inne przyczyny.
Co może obejmować diagnostyka?
Badanie kliniczne, ocena żył i przyczyn ogólnoustrojowych; leczenie przeciwobrzękowe po rozpoznaniu.
Kiedy działać pilnie?
Nagły bolesny obrzęk lub gorączka z rumieniem wymaga pilnej oceny.

Limfologia →

Konsultacja

Bolesne, symetrycznie powiększone nogi (Lipoedema)

Symetryczne zwiększenie objętości nóg, tkliwość i skłonność do siniaków, często przy oszczędzeniu stóp.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Lipoedema, otyłość, obrzęk żylny i limfatyczny mogą współistnieć.
Co może obejmować diagnostyka?
Badanie kliniczne, różnicowanie z obrzękiem limfatycznym i żylnym.
Kiedy działać pilnie?
Nagły jednostronny obrzęk lub duszność nie są typowym obrazem Lipoedema i wymagają pilnej oceny.

Limfologia →

Pilna ocena

Krwawienie z żylaka

Krwawienie z poszerzonej żyły powierzchownej, często w okolicy kostki.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Pęknięcie żylaka lub uszkodzenie cienkiej skóry nad żyłą.
Co może obejmować diagnostyka?
Ucisk bezpośredni, uniesienie kończyny, ocena lekarska i USG Doppler żył po opanowaniu krwawienia.
Kiedy działać pilnie?
Przy obfitym lub nieustępującym krwawieniu dzwoń 112/999; uciskaj miejsce krwawienia.

Flebologia →

Stan nagły

Nagły silny ból brzucha lub pleców

Nagły bardzo silny ból brzucha, pleców lub boku, czasem z omdleniem.

Przyczyny, badania i wskazówki
Możliwe przyczyny
Pęknięcie tętniaka aorty, rozwarstwienie aorty i inne stany nagłe.
Co może obejmować diagnostyka?
Natychmiastowa pomoc ratunkowa, diagnostyka w szpitalu.
Kiedy działać pilnie?
Dzwoń 112/999; nie jedź samodzielnie.

Angiologia →

Jak korzystać z atlasu?

Ważne: kategorie „Stan nagły”, „Pilna ocena” i „Konsultacja” to wskazówki orientacyjne. Jeśli objawy są nagłe, gwałtownie narastają lub budzą niepokój, nie kieruj się wyłącznie etykietą karty. W razie podejrzenia udaru, zatorowości płucnej, ostrego niedokrwienia kończyny albo nagłej utraty widzenia dzwoń 112/999.

Opis objawu nie przesądza o rozpoznaniu. Lekarz bierze pod uwagę czas wystąpienia dolegliwości, badanie przedmiotowe, choroby współistniejące i prawdopodobieństwo kliniczne. USG Doppler jest pomocne w wielu schorzeniach naczyń, ale nie zastępuje pełnej diagnostyki.

Przygotuj do wizyty: datę początku objawów, listę leków, wcześniejsze wyniki badań oraz informację o przebytych zakrzepicach i zabiegach. Przy nagłych objawach alarmowych nie zwlekaj z wezwaniem pomocy.

Centrum kalkulatorów medycznych → · Biblioteka chorób naczyń → · Diagnostyka USG →

Źródła i standardy

  • ESVS, Clinical Practice Guidelines on the Management of Venous Thrombosis (2021) oraz Chronic Venous Disease (2022).
  • ESVS, Clinical Practice Guidelines on the Management of Acute Limb Ischaemia (2020).
  • 2024 ACC/AHA Guideline for the Management of Lower Extremity Peripheral Artery Disease.
  • NICE NG158: Venous thromboembolic diseases — diagnosis, management and thrombophilia testing.
  • AHA/ASA: materiały i zalecenia dotyczące rozpoznawania objawów udaru i TIA oraz pilnej oceny ostrej utraty widzenia o podejrzewanej etiologii naczyniowej.

Treść edukacyjna. Datę i wersje wytycznych należy okresowo aktualizować. Materiał nie służy do samodzielnego wykluczania stanów nagłych.